Majör ozon tedavisi (otohemoterapi) nedir?
Uygulamanın T.C. Sağlık Bakanlığı Ozon Uygulama Kılavuzu’ndaki (yeni sekmede açılır) adı majör otohemoterapidir. Kılavuzun tanımıyla bu uygulama, “venöz yoldan alınan 50–250 ml kanın, tıbbi ozon cihazı ile üretilen uygun doz ve hacimdeki ozon gazı ile karıştırıldıktan sonra; ozona dayanıklı, tek kullanımlık steril malzemeler kullanılarak intravenöz yolla hastaya geri verilmesi işlemidir.”
Ozon uygulaması, kılavuzun tanımıyla “saf medikal oksijen kaynağından elde edilen oksijenin, tıbbi ozon cihazı aracılığı ile gaz formunda ozon-oksijen karışımına dönüştürülmesi ve bu karışımın çeşitli yollarla hastaya uygulanması” esasına dayanır.
Uygulama yalnızca ilgili sertifikaya sahip hekimler tarafından, Bakanlıkça yetkilendirilmiş yerlerde yapılabilir.
Hangi durumlarda uygulanması değerlendirilir?
Ozon Uygulama Kılavuzu’na göre uygulamanın değerlendirilebileceği durumlardan (endikasyon listesi) bazıları şunlardır:
- Romatoid artrit, ankilozan spondilit, Sjögren sendromu
- Bel ağrısı, boyun ağrısı, diz osteoartrozu
- Fibromiyalji, karpal tünel sendromu, lateral epikondilit
- Ülseratif kolit, Crohn hastalığı
- Egzama ve dermatit, akne rozasea (gül hastalığı), sedef hastalığı (psoriasis)
- Astım, kronik obstrüktif akciğer hastalığı
- Baş ağrısı, multipl skleroz
- Obezite, karaciğer sirozu, damar sertliğine bağlı tıkanıklık (ateroskleroz obliterans)
- Halsizlik ve yorgunluk
- Mantar enfeksiyonu (kandidiyazis), herpes-zoster enfeksiyonu ağrısının azaltılmasında
- Meme ve prostat kanseri hastalarında (ilgili uzman hekim görüşü ile)
Bu başlıkların listede yer alması, uygulamanın o hastalığı tedavi edeceği anlamına gelmez. Uygunluk kararı muayene sonunda verilir ve uygulama, sürmekte olan tedaviyi destekleme amacıyla planlanır.
Hangi hastalarda uygulanmaz?
Aşağıda Ozon Uygulama Kılavuzu’na göre uygulama yapılamayan hasta grupları listelenmiştir:
- Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz enzimi eksikliği olan hastalar
- Kontrolsüz hipertiroidi (Basedow-Graves tipi) olan hastalar
- Gebe hastalar
- Malign hipertansiyonu olan hastalar
- Aktif ve yoğun kanaması olan hastalar
- Derin kan pulcuğu düşüklüğü (trombositopeni) olan hastalar
- Beyin kanaması ve kalp krizi gibi hastalıkların akut dönemindeki hastalar
- Akut alkol zehirlenmesi olan hastalar
Kılavuzun ayrıca belirttiği bir sınır: gaz embolisi riski nedeniyle doğrudan damar içine (intraarteriyel ve intravenöz) medikal ozon gazı uygulaması yapılmaz. Majör ozon tedavisinde (otohemoterapi) hastaya verilen, gaz değil; ozonla işlem görmüş kendi kanıdır.
Şu hastalarda uygunluk ayrıca değerlendirilir:
- Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu bulunan hastalar
- Kronik hastalığı olan hastalar (genel ilaç etkileşimleri açısından)
- Damar yoluyla bakır veya demir tedavisi alan hastalar
- Hemokromatozis hastaları
Kılavuz uyarınca 18 yaş altındaki hastalarda, onkoloji hastalarında (tedaviden primer sorumlu uzman hekim görüşü ile), ileri yaştaki hastalarda ve kronik hastalıkların akut atak dönemindeki hastalarda uygulama ilgili uzman hekim görüşü ile yapılır.
Uygulama nasıl yapılır?
- Değerlendirme ve uygunluk kararı. Ayrıntılı tıbbi öykünüz (anamnez) alınır ve görüşme formu dosyaya eklenir. Gerekli görülürse laboratuvar tetkiki istenir.
- Bilgilendirme ve onam. İşlem, uygulama yöntemi, dikkat edilmesi gereken hususlar ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü olarak anlatılır; bilgilendirme formu doldurulup imzalanır.
- Damar yolu açılması ve kan alınması. Belirlenen hacimde kan, steril ve ozona dayanıklı malzemeye alınır.
- Ozonlama. Tıbbi ozon cihazı ile üretilen uygun doz ve hacimdeki ozon-oksijen karışımı kanla karıştırılır.
- Geri verilmesi. Karışım, damar yoluyla hastaya geri verilir. Kılavuz uyarınca bu aşamada filtre kullanılır.
- Gözlem. Hasta uygulama sonrası gözlem altında tutulur; vital bulgular kaydedilir.
Kullanılan tüm malzemeler tek kullanımlık ve ozona dayanıklıdır. Cihaz ve malzemelerin Ürün Takip Sistemi’nde kayıtlı olması zorunludur. Uygulama alanı iyi havalandırılır.
Ne kadar sürer, kaç seans gerekir?
Önceden tek bir seans sayısı verilemez; sayı ve aralık kişiye, uygulamanın planlandığı duruma ve değerlendirme sonucuna göre belirlenir. Her seansta vital bulgular, muayene bulguları, uygulanan teknik ve gözlenen yan etkiler hasta dosyasına işlenir; plan buna göre gözden geçirilir.
Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Öncesinde: kılavuzun öngördüğü hazırlık:
- Hafif bir öğün yemiş olarak seansa gelinmelidir. Aç gelinmesi önerilmez.
- Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi getirilmelidir
- Bilinen alerjileriniz ve geçirdiğiniz hastalıklar bildirilmelidir
- Gebelik veya gebelik şüphesi mutlak biçimde belirtilmelidir
Sonrasında: uygulama bölgesinde hassasiyet ve morarma olabilir. Size özel öneriler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Riskler ve yan etkiler
Kılavuzun ozon uygulamaları için bildirdiği yan etkiler:
Sık görülenler
- Tansiyon düşüklüğü veya yüksekliği
- Kan şekeri düşüklüğü veya yüksekliği
- Sitrat alerjisi
- Partikül reaksiyonları
- Gaz-hava embolisi
- Uygulama bölgesinde kaşıntı, kabartılar (papüller)
- Uykusuzluk
- Gastrit
- Çarpıntı
- Baş dönmesi
Seyrek görülenler: hava embolisi, göz içi kanama.
Damar yoluna bağlı görülebilecek sorunlar: uygun damar yolu bulunamaması, damar delinmesi, iğnenin damardan çıkması ve damar yolunun tıkanması.
Önemli bir güvenlik kuralı: kılavuz, ozonlanmış solüsyonun içine herhangi bir ilaç konmasının sorunlara yol açtığını belirtir. Bazı ilaç ve vitamin preparatlarının ozonla karıştırılmaması, ozon uygulamasıyla eş zamanlı verilmemesi ve aynı enjektörde birleştirilmemesi gerekir; aksi halde etkisiz hale gelebilir veya istenmeyen bileşikler oluşabilir.
Yan etkiler seans sonrasında da sürerse yeniden değerlendirme yapılır ve gerekirse uygulamaya son verilir.
Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir.
Ne zaman beklemeden başvurulmalı?
Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:
- Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
- Yüksek ateş
- Belirgin çarpıntı
- Baş dönmesi, bayılma hissi, güçsüzlük
- Yaygın döküntü, kaşıntı
- Kolda şişlik, ağrı ve kızarıklık
Nefes darlığı, yüzde veya dilde şişme, göğüs ağrısı veya göğüste sıkışma, ani konuşma bozukluğu, görme kaybı, bilinç değişikliği veya baygınlık durumunda doğrudan acil servise başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Majör ozon tedavisinde (otohemoterapi) ne yapılıyor?
Kılavuzun tanımıyla, damar yolundan alınan belirli hacimdeki kan, tıbbi ozon cihazı ile üretilen ozon-oksijen karışımıyla karıştırılır ve steril, tek kullanımlık malzemelerle damar yolundan hastaya geri verilir. Hastaya gaz verilmez.
Majör ozon tedavisi hastalığımı ortadan kaldırır mı?
Hayır, böyle bir beyanda bulunulamaz. Sağlık Bakanlığı kılavuzu bunu açıkça yazar: “Hastalığı ortadan kaldıracağı veya tek başına tedavi edeceği gibi beyanlarda bulunulamaz.” Uygulama, sürmekte olan tedaviyi destekleme amacıyla ve hekim değerlendirmesi sonucunda uygun görülürse yapılır.
Majör ozon tedavisinde kaç seans gerekir?
Önceden tek bir seans sayısı verilemez. Seans sayısı ve aralığı şikayetinize ve değerlendirme sonucuna göre belirlenir; her seansta gözden geçirilir.
Majör ozon tedavisine aç mı gelmeliyim?
Hayır. Kılavuz, hastanın hafif yemek yemiş olarak seansa gelmesini öngörür. Uzun süre aç kalınması önerilmez; kan şekeri düşüklüğü bildirilen yan etkiler arasındadır.
Gebelikte majör ozon tedavisi uygulanır mı?
Hayır. Kılavuz gebeliği uygulanamayacak durumlar arasında sayar. Gebelik şüpheniz varsa görüşmenin başında belirtiniz.
Kullandığım vitamin ve takviyeleri söylemem gerekir mi?
Evet, gereklidir. Kılavuz, bazı ilaç ve vitamin preparatlarının ozonla karıştırılmaması ve eş zamanlı uygulanmaması gerektiğini belirtir. Kullandığınız her ürünü bildiriniz.
Ozon uygulamasını kimler yapabilir?
Yalnızca Sağlık Bakanlığı onaylı sertifika programına katılmış ve Bakanlıkça uygulama yetkisi verilmiş hekimler, yetkilendirilmiş yerlerde yapabilir. Sertifika hekime “uzman” unvanı kazandırmaz.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Ozon Uygulama Kılavuzu, Ankara, Haziran 2025. https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Yayin/697 (yeni sekmede açılır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, R.G. 28.04.2026 / 33237 (27.10.2014 tarihli ve 29158 sayılı yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır, Md. 19). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260428-2.htm (yeni sekmede açılır)