Minör ozon tedavisi (otohemoterapi) nedir?
Uygulamanın T.C. Sağlık Bakanlığı Ozon Uygulama Kılavuzu’ndaki (yeni sekmede açılır) adı minör otohemoterapidir. Kılavuzun tanımıyla bu uygulama, “venöz yoldan alınan 2–10 ml kanın, tıbbi ozon cihazı aracılığıyla üretilen uygun doz ve hacimdeki ozon gazı ile karıştırıldıktan sonra; ozona dayanıklı, tek kullanımlık steril malzemelerle, steril koşullarda intramüsküler yoldan enjekte edilmesi işlemidir.”
Uygulama yalnızca ilgili sertifikaya sahip hekimler tarafından, Bakanlıkça yetkilendirilmiş yerlerde yapılabilir.
Majör ozon tedavisinden farkı
| Minör ozon tedavisi | Majör ozon tedavisi | |
|---|---|---|
| Alınan kan hacmi | 2–10 ml | 50–250 ml |
| Geri veriliş yolu | Kas içine (intramüsküler) | Damar yoluyla (intravenöz) |
| Damar yolu açılması | Gerekmez | Gerekir |
| Uygulama süresi | Daha kısa | Daha uzun |
Hangi yöntemin uygulanacağına, uygulamanın planlandığı durum ve hastanın klinik durumu değerlendirilerek hekim karar verir.
Hangi durumlarda uygulanması değerlendirilir?
Kılavuza göre uygulamanın değerlendirilebileceği durumların listesi için Majör Ozon Tedavisi sayfasına bakabilirsiniz.
Minör ozon tedavisinin uygun olup olmadığı; uygulamanın planlandığı durum, hastanın damar yolu durumu ve klinik değerlendirme birlikte ele alınarak muayene sonunda belirlenir.
Bir hastalığın bu listede yer alması, uygulamanın onu tedavi edeceği anlamına gelmez.
Hangi hastalarda uygulanmaz?
Aşağıda Ozon Uygulama Kılavuzu’na göre uygulama yapılamayan hasta grupları listelenmiştir:
- Glukoz-6-fosfat dehidrogenaz enzimi eksikliği olan hastalar
- Kontrolsüz hipertiroidi (Basedow-Graves tipi) olan hastalar
- Gebe hastalar
- Malign hipertansiyonu olan hastalar
- Aktif ve yoğun kanaması olan hastalar
- Derin kan pulcuğu düşüklüğü (trombositopeni) olan hastalar
- Beyin kanaması ve kalp krizi gibi hastalıkların akut dönemindeki hastalar
- Akut alkol zehirlenmesi olan hastalar
Kılavuzun ayrıca belirttiği sınır: gaz embolisi riski nedeniyle doğrudan damar içine medikal ozon gazı uygulaması yapılmaz.
Şu hastalarda uygunluk ayrıca değerlendirilir:
- Kan sulandırıcı ve pıhtı önleyici ilaç kullanan hastalar (kas içi enjeksiyon kanama ve hematom riski taşır)
- Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu bulunan hastalar
- Enjeksiyon bölgesinde enfeksiyon, açık yara veya cilt hastalığı bulunan hastalar (o bölgeye uygulama yapılmaz)
- Kas kütlesi ileri derecede azalmış hastalar
- Kronik hastalığı olan hastalar (genel ilaç etkileşimleri açısından)
- Damar yoluyla bakır veya demir tedavisi alan hastalar ve hemokromatozis hastaları
Kılavuz uyarınca 18 yaş altındaki hastalarda, onkoloji hastalarında (tedaviden primer sorumlu uzman hekim görüşü ile), ileri yaştaki hastalarda ve kronik hastalıkların akut atak dönemindeki hastalarda uygulama ilgili uzman hekim görüşü ile yapılır.
Uygulama nasıl yapılır?
- Değerlendirme ve uygunluk kararı. Ayrıntılı tıbbi öykünüz (anamnez) alınır ve dosyaya eklenir.
- Bilgilendirme ve onam. İşlem, olası yan etkiler ve dikkat edilecek hususlar yazılı ve sözlü olarak anlatılır; bilgilendirme formu doldurulup imzalanır.
- Kan alınması. Damar yolundan az miktarda kan, steril ve ozona dayanıklı malzemeye alınır.
- Ozonlama. Tıbbi ozon cihazı ile üretilen uygun doz ve hacimdeki ozon-oksijen karışımı kanla karıştırılır.
- Enjeksiyon. Karışım, steril koşullarda kas içine enjekte edilir.
- Gözlem. Hasta uygulama sonrası gözlem altında tutulur; vital bulgular kaydedilir.
Kullanılan tüm malzemeler tek kullanımlık ve ozona dayanıklıdır. Cihaz ve malzemelerin Ürün Takip Sistemi’nde kayıtlı olması zorunludur. Uygulama alanı iyi havalandırılır.
Ne kadar sürer, kaç seans gerekir?
Önceden tek bir seans sayısı verilemez; sayı ve aralık kişiye, uygulamanın planlandığı duruma ve değerlendirme sonucuna göre belirlenir. Her seansta vital bulgular, uygulanan teknik ve gözlenen yan etkiler hasta dosyasına işlenir.
Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Öncesinde kılavuz uyarınca hafif bir öğün yemiş olarak seansa gelinmelidir. Seansta şunları bildiriniz:
- Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi
- Bilinen alerjileriniz
- Gebelik durumunuz
Sonrasında: enjeksiyon bölgesinde ağrı, hassasiyet ve morarma olabilir. Bölgenin temiz tutulması ve o gün yoğun fiziksel etkinlikten kaçınılması önerilir. Size özel öneriler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Riskler ve yan etkiler
Kas içi enjeksiyona bağlı olabilecekler: enjeksiyon yerinde ağrı, hassasiyet, morarma ve hematom; sertlik; enfeksiyon; seyrek olarak apse oluşumu; sinir yaralanması.
Kılavuzun ozon uygulamaları için bildirdiği yan etkiler:
- Tansiyon düşüklüğü veya yüksekliği
- Kan şekeri düşüklüğü veya yüksekliği
- Sitrat alerjisi
- Partikül reaksiyonları
- Uygulama bölgesinde kaşıntı, kabartılar (papüller)
- Uykusuzluk
- Gastrit
- Çarpıntı
- Baş dönmesi
- Gaz-hava embolisi
Seyrek görülenler: hava embolisi, göz içi kanama.
Önemli bir güvenlik kuralı: kılavuz, ozonlanmış solüsyonun içine herhangi bir ilaç konmasının sorunlara yol açtığını belirtir. Bazı ilaç ve vitamin preparatları ozonla karıştırılmamalı, eş zamanlı uygulanmamalı ve aynı enjektörde birleştirilmemelidir.
Yan etkiler seans sonrasında da sürerse yeniden değerlendirme yapılır ve gerekirse uygulamaya son verilir.
Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir.
Ne zaman beklemeden başvurulmalı?
Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:
- Enjeksiyon bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
- Yüksek ateş
- Enjeksiyon bölgesinde giderek artan ağrı veya sertleşme
- Bacakta veya kolda uyuşma, güç kaybı
- Yaygın döküntü, kaşıntı
- Belirgin çarpıntı, baş dönmesi, bayılma hissi
Nefes darlığı, göğüs ağrısı, yüzde veya dilde şişme, bilinç değişikliği veya baygınlıkta doğrudan acil servise başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Minör ile majör ozon tedavisi (otohemoterapi) arasındaki fark nedir?
Fark, alınan kan miktarı ve geri veriliş yoludur. Minörde 2–10 ml kan alınır ve kas içine enjekte edilir; majörde 50–250 ml kan alınır ve damar yoluyla geri verilir. Hangisinin uygun olduğuna hekim karar verir.
Minör ozon tedavisi hastalığımı ortadan kaldırır mı?
Hayır, böyle bir beyanda bulunulamaz. Sağlık Bakanlığı kılavuzu bunu açıkça yazar. Uygulama, sürmekte olan tedaviyi destekleme amacıyla ve hekim değerlendirmesi sonucunda uygun görülürse yapılır.
Enjeksiyon ağrılı mıdır?
Kas içi enjeksiyon sırasında batma hissi, sonrasında bölgede ağrı ve hassasiyet olabilir. Bu his kişiden kişiye değişir. Uygulama öncesinde ne hissedebileceğiniz size anlatılır.
Kan sulandırıcı kullanıyorum, minör ozon tedavisi uygulanabilir mi?
Kas içi enjeksiyon kanama ve hematom riski taşıdığı için kan sulandırıcı kullanımı ayrıca değerlendirilir. İlacınızı kendi kararınızla bırakmayınız; uygunluk kararı muayene sonunda verilir.
Minör ozon tedavisinde kaç seans gerekir?
Önceden tek bir seans sayısı verilemez. Seans sayısı ve aralığı şikayetinize ve değerlendirme sonucuna göre belirlenir.
Minör ozon tedavisine aç mı gelmeliyim?
Hayır. Kılavuz hastanın hafif yemek yemiş olarak seansa gelmesini öngörür. Kan şekeri düşüklüğü bildirilen yan etkiler arasındadır.
Gebelikte minör ozon tedavisi uygulanır mı?
Hayır. Kılavuz gebeliği uygulanamayacak durumlar arasında sayar. Gebelik şüpheniz varsa görüşmenin başında belirtiniz.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Ozon Uygulama Kılavuzu, Ankara, Haziran 2025. https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Yayin/697 (yeni sekmede açılır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, R.G. 28.04.2026 / 33237 (27.10.2014 tarihli ve 29158 sayılı yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır, Md. 19). https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260428-2.htm (yeni sekmede açılır)