Çene Dolgusu

Çene dolgusu nedir?

Çene dolgusu, çenenin öne doğru çıkıntısında değişiklik olup olamayacağının değerlendirildiği ve uygun görülürse hyaluronik asit içerikli bir dolgu ürününün bu bölgeye verildiği uygulamadır.

Kullanılan ürün bir tıbbi cihazdır (yeni sekmede açılır) ve ülkemizde tıbbi cihazlar Ürün Takip Sistemi (ÜTS) (yeni sekmede açılır) üzerinden izlenir.

Uygulama öncesi bilinmesi gereken iki nokta:

1. Damar tıkanıklığı riski. Ürün bir damara girer veya damara baskı yaparsa, o damarın beslediği bölgede doku hasarı gelişebilir. Seyrek görülür, ancak saatler içinde müdahale gerektirir.

2. Çenenin konumu diş kapanışı ve çene yapısıyla ilişkilidir. Çenenin geride olduğu bazı tablolar diş kapanışı bozukluğuyla birlikte gider ve bu, dolgunun değil ilgili uzmanlık alanlarının konusudur. Diş kapanışına veya çene yapısına ilişkin bir şikayet varsa önce bu değerlendirilir.

Çene dolgusu ile çene hattı belirginleştirme farklı uygulamalardır: çene hattı belirginleştirme çene hattının çizgisi ve sınırına, çene dolgusu çenenin öne doğru çıkıntısına yöneliktir. İkisi muayenede birlikte değerlendirilir.

Uygulama, muayenehanede İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Suzan Alp tarafından yapılmaktadır.

Hastaya uygunluğu hangi etkenlere göre değerlendirilir?

Uygunluk kararı muayene sonunda verilir. Değerlendirmenin belirleyici başlıkları şunlardır:

• Çenenin kemik yapısı ve mevcut konumu
• Diş kapanışı ve çene eklemine ilişkin şikayet bulunup bulunmadığı
• Alt dudak ve çene ucu hareketi
• Komşu bölgelerin durumu; çene hattı, çene ucu kası ve boyun
• Bölgeye daha önce uygulanmış dolgu olup olmadığı; varsa türü ve zamanı
• Kullanılan ilaçların neler olduğu ve kanama eğilimi bulunup bulunmadığı

Çenenin geride olduğu tablolarda dolgudan beklenen katkı sınırlı olabilir; kemik yapıya bağlı belirgin tablolarda ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesi gerekebilir.

Hangi hastalarda uygulanmaz?

• Kullanılacak ürüne veya bileşenlerine karşı alerji öyküsü bulunan hastalarda
• Çözücü enzime karşı alerji öyküsü bulunan hastalarda (gerektiğinde müdahale edilemez)
• Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
• 18 yaş altındaki hastalarda

Ayrıca değerlendirilmesi gereken durumlar

• Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu veya kan sulandırıcı ve pıhtı önleyici ilaç kullanımı
• Aktif enfeksiyon veya ateşli hastalık döneminde olunması (uygulama ertelenir)
• Otoimmün hastalığın aktif dönemde olması (ilgili uzman hekim görüşü alınır)
• Bağışıklık sistemini baskılayan tedavi sürecinde olunması (ilgili uzman hekim görüşü alınır)
• Diyabetin kontrolsüz seyretmesi (iyileşme etkilenebilir)

Bölgeye özgü ek koşullar

Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:

• Aktif enfeksiyon, diş enfeksiyonu veya açık yara

Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:

• Diş kapanışı bozukluğu olması ve bu yönde değerlendirilmemiş olunması (önce ilgili uzmanlık değerlendirmesi gerekir)
• Çene ekleminde ağrı, kilitlenme veya ağzı açmakta zorlanma olması (ilgili uzmanlık değerlendirmesi gerekir)
• Alt dudak veya çene bölgesinde his kaybı olması (önce bunun değerlendirilmesi gerekir)
• Bölgeye emilmeyen türde dolgu uygulanmış olması (ilgili uzman görüşü alınır)
• Belirgin yüz asimetrisi olması (asimetrinin tümüyle giderilemeyebileceği önceden konuşulur)

Yakın zamanda diş tedavisi görülmüşse veya görülecekse uygulama ertelenir.

Uygulama nasıl yapılır?

1. Değerlendirme. Çenenin kemik yapısı ve konumu değerlendirilir; diş kapanışı ve çene eklemi şikayeti sorgulanır. Alt dudak hareketi ve his durumu gözlenir. Diş tedavisi zamanlaması, önceki dolgu uygulamaları ve türü, alerji öyküsü, kanama eğilimi ve kullanılan ilaçlar kaydedilir. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
2. Ürün kontrolü. Kullanılacak ürünün ÜTS kaydı, ambalaj bütünlüğü ve son kullanma tarihi kontrol edilir. Uygulama yapılan yerde çözücü enzimin bulunması gerekir.
3. Bilgilendirme ve onam. İşlem, damar tıkanıklığı riski, alt dudakta his değişikliği ihtimali, beklenen katkının sınırı, asimetri ihtimali ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır. Uygulama sonrası hangi belirtilerde beklemeden başvurulacağı yazılı verilir.
4. Hazırlık. Bölgede makyaj bulunmamalıdır. Bölge dezenfekte edilir.
5. Uygulama. Ürün, belirlenen katmana ve planlanan miktarda verilir.
6. Gözlem ve kontrol. Hasta uygulama sonrası gözlem altında tutulur; bölge damar tıkanıklığı belirtileri ve alt dudak his durumu açısından değerlendirilir. Vital bulgular ve gözlenen durumlar dosyaya işlenir. Kontrol randevusu verilir.

Etki ne zaman görülür, ne kadar sürer?

İlk günlerde görülen görünüm son hali değildir; sonucun değerlendirilmesi için şişliğin geçmesi beklenir. Etki geçicidir, kullanılan ürün zamanla emilir ve süre kişiye, bölgeye ve ürüne göre değiştiği için önceden söylenemez.

Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?

Öncesinde bildiriniz:

• Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi (özellikle kan sulandırıcılar, ağrı kesiciler ve bitkisel ürünler)
• Bilinen alerjileriniz
• Gebelik ve emzirme durumunuz

Uygulama öncesinde bölgede makyaj bulunmamalıdır.

Bu bölgede ayrıca belirtilmesi gerekenler:

• Diş kapanışınıza veya çene ekleminize ilişkin bir şikayetiniz var mı?
• Alt dudağınızda veya çenenizde his kaybı hissediyor musunuz?
• Yakın zamanda diş tedavisi gördünüz mü veya planlıyor musunuz?
• Bu bölgeye daha önce dolgu yaptırdınız mı? Ne zaman ve hangi türde?

Sonrasında:

• Şişlik ve morarma beklenen bir durumdur
• Bölgeye masaj yapılmaması ve ovalanmaması gerekir
• Sert ve çiğnemesi zor yiyeceklerden bir süre kaçınılması önerilir
• Yüzüstü uyumaktan ve bölgeye baskı yapmaktan bir süre kaçınılması istenir
• Sıcak ortam, sauna, solaryum, havuz ve yoğun egzersiz için verilen süreye uyulmalıdır
• Verilen yazılı uyarı listesinin saklanması istenir

Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.

Riskler ve yan etkiler

Acil değerlendirme gerektiren

• Damar tıkanıklığı. Belirtileri: beklenenden şiddetli ve artan ağrı, ciltte beyazlaşma, ağ veya benek şeklinde mor-kırmızı renk değişikliği, bölgenin soğuması, ilerleyen dönemde kabuklanma ve yara
• Ciltte doku kaybı (nekroz)
• Uygulama bölgesinde enfeksiyon ve apse
• Alt dudakta veya çenede geçmeyen his kaybı

Bu bölgenin kendine özgü diğer riskleri

• Alt dudakta ve çene bölgesinde geçici his değişikliği veya uyuşukluk
• Asimetri
• Elle hissedilen sertlik, düzensizlik veya nodül
• Ürünün zamanla yer değiştirmesi
• Bölgede ağırlık veya gerginlik hissi
• Çiğnerken bölgede rahatsızlık hissi
• Beklenen değişikliğin görülmemesi (kemik yapıya bağlı belirgin tablolarda sonuç sınırlıdır)

Her küçük işlemde görülebilecek genel riskler

• Şişlik, morarma, ağrı ve hassasiyet
• Alerjik reaksiyon
• Geç dönemde ortaya çıkan şişlik ve kızarıklık

Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir. Bir sonuç veya süre garantisi verilemez.

Ne zaman beklemeden başvurulmalı?

Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:

• Alt dudakta veya çenede geçmeyen his kaybı
• Ağzı açmakta zorlanma
• Bölgede artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
• Yüksek ateş
• Ciltte kabuklanma veya yara oluşması
• Yaygın döküntü, kaşıntı

Beklenenden şiddetli ve giderek artan ağrı, ciltte beyazlaşma, ağ veya benek şeklinde mor-kırmızı renk değişikliği ya da bölgenin soğuması veya solmasında hekiminize hemen ulaşınız; ulaşamıyorsanız en yakın acil servise gidiniz. Görmede herhangi bir değişiklikte veya dudakta ve göz kapaklarında hızla artan şişmede doğrudan acil servise başvurunuz.

Sık sorulan sorular

Çene dolgusu ile çene hattı belirginleştirme arasındaki fark nedir?

Çene dolgusu çenenin öne doğru çıkıntısına yöneliktir; Çene Hattı Belirginleştirme ise çene hattının çizgisi ve sınırını değerlendirir. İkisi muayenede birlikte ele alınır ve hangisine ne ölçüde uygulanacağı belirlenir.

Çenem geride, dolgu yeterli olur mu?

Çenenin geride olduğu tablolarda dolgudan beklenen katkı sınırlı olabilir. Kemik yapıya bağlı belirgin tablolarda ilgili uzmanlık alanlarının değerlendirmesi gerekebilir. Hangi tablonun söz konusu olduğu muayenede belirlenir.

Diş kapanışım bozuk, uygulanır mı?

Diş kapanışı bozukluğu bulunan ve bu yönde değerlendirilmemiş kişilerde önce ilgili uzmanlık alanının değerlendirmesi gerekir. Çenenin konumu diş kapanışı ve çene yapısıyla ilişkilidir; bu, dolgunun konusu değildir.

Alt dudağımda uyuşma olur mu?

Alt dudakta ve çene bölgesinde geçici his değişikliği veya uyuşukluk bu bölgede bildirilen yan etkiler arasındadır. Geçmeyen his kaybında beklemeden başvurulmalıdır.

Çene dolgusunun etkisi ne kadar sürer?

Etki geçicidir; kullanılan ürün zamanla emilir. Süre kişiye, bölgeye ve ürüne göre değişir ve önceden söylenemez.

Diş tedavim var, çene dolgusu yapılabilir mi?

Yakın zamanda diş tedavisi görmüş veya görecek olanlarda uygulama ertelenir. Bölgede aktif diş enfeksiyonu varsa uygulanmaz. Diş tedavisi planınızı görüşmede belirtiniz.

Çene dolgusu gebelikte yapılır mı?

Hayır. Gebelik ve emzirme döneminde uygulama yapılmaz.

Kaynaklar

1. T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Tıbbi Cihaz ve Ürün Takip Sistemi (ÜTS). https://www.titck.gov.tr/faaliyetalanlari/tibbicihaz (yeni sekmede açılır)
2. T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Tıbbi Cihaz Yönetmeliği, R.G. 02.06.2021 / 31499 (mükerrer). https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=38657&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5 (yeni sekmede açılır)
3. T.C. Sağlık Bakanlığı, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, R.G. 07.01.2025 / 32775. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250107-3.htm (yeni sekmede açılır)