Çene ucu botoksu nedir?
Çene ucu botoksu, çene ucundaki kasın kasıldığında oluşturduğu girintili, düzensiz yüzey görünümüne yönelik botulinum toksini uygulamasıdır. Görünümde değişiklik olup olamayacağı muayenede değerlendirilir.
Halk arasında “botoks” olarak anılan işlemde kullanılan madde botulinum toksinidir. Botulinum toksini, uygulandığı kasın kasılmasını geçici olarak azaltan, reçeteye tabi bir beşeri tıbbi üründür (yeni sekmede açılır). Uygulama, ruhsatlı bir ürünle, ürünün ruhsatındaki kullanım alanı içinde ve hekim tarafından yapılır.
Çene ucundaki kas, alt dudağın hareketinde ve konuşmada görev alır. Bu nedenle bu bölgede uygulama, alt dudak hareketini ve konuşmayı geçici olarak etkileyebilir. Bölge, çene hattından ve boyundan ayrı bir alandır; Çene Hattı Botoksu farklı bir sayfada anlatılmaktadır.
Uygulama, muayenehanede İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Suzan Alp tarafından yapılmaktadır.
Hastaya uygunluğu hangi etkenlere göre değerlendirilir?
Uygunluk kararı muayene sonunda verilir. Bu bölgede değerlendirmenin belirleyici başlıkları şunlardır:
- Görünümün yalnızca kas kasıldığında mı ortaya çıktığı, yoksa kas gevşekken de durup durmadığı
- Alt dudak ile çene ucunun birlikte nasıl hareket ettiği
- Diş kapanışı ve çene eklemine ilişkin şikayet bulunup bulunmadığı
- Konuşma sırasında çene ucu hareketinin belirginliği
- Bölgeye daha önce uygulanmış işlemler olup olmadığı; varsa türü ve zamanı
Diş kapanışına veya çene eklemine ilişkin şikayet varsa önce bunun değerlendirilmesi gerekir; bu, ilgili uzmanlık alanının konusudur.
Hangi hastalarda uygulanmaz?
- Sinir–kas kavşağını etkileyen hastalığı bulunan hastalarda (miyastenia gravis, Lambert-Eaton sendromu, amiyotrofik lateral skleroz ve benzeri)
- Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
- 18 yaş altındaki hastalarda
- Kullanılacak ürüne veya bileşenlerine karşı alerji öyküsü bulunan hastalarda
Ayrıca değerlendirilmesi gereken durumlar
- Kas hastalığı (ilgili uzman hekim değerlendirmesi gerekir)
- Sinir-kas iletimini etkileyen ilaç kullanımı (aminoglikozid grubu antibiyotikler, kas gevşeticiler ve benzeri)
- Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu veya kan sulandırıcı ve pıhtı önleyici ilaç kullanımı
- Aktif enfeksiyon veya ateşli hastalık dönemi (uygulama ertelenir)
- Aynı bölgeye yakın zamanda uygulama yapılmış olması (zamanlama buna göre ayarlanır)
Bölgeye özgü ek koşullar
Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:
- Yutma güçlüğü
- Aktif enfeksiyon, akne lezyonu veya açık yara
Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:
- Konuşma bozukluğu olması (ilgili uzman görüşü alınır)
- Alt dudak hareketinde mevcut asimetri veya güçsüzlük olması
- Yüz felci öyküsü olması (ilgili uzman görüşü alınır)
- Çene ekleminde şikayet olması (önce ilgili uzmanlık değerlendirmesi gerekir)
- Ağız protezi kullanılması
- Bölgeye daha önce dolgu uygulanmış olması (zamanlama ve planlama buna göre ayarlanır)
Uygulama nasıl yapılır?
- Değerlendirme. Görünümün kas kasıldığında mı ortaya çıktığı belirlenir; alt dudak hareketi ve konuşma sırasında çene ucu hareketi gözlenir. Diş kapanışı ve çene eklemi şikayeti sorgulanır. Sinir–kas hastalığı öyküsü, kullanılan ilaçlar, alerji öyküsü ve önceki işlemler kaydedilir. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
- Ürün kontrolü. Kullanılacak ürünün ruhsat durumu ve saklama koşullarına uygunluğu kontrol edilir.
- Bilgilendirme ve onam. İşlem, etkinin geçici olduğu, alt dudak hareketinde ve konuşmada geçici değişiklik ihtimali ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır.
- Hazırlık. Bölgede makyaj bulunmamalıdır. Bölge dezenfekte edilir.
- Uygulama. Ürün, belirlenen noktaya ince iğneyle uygulanır.
- Gözlem ve kontrol. Vital bulgular ve gözlenen durumlar dosyaya işlenir. Sonucun değerlendirileceği bir kontrol randevusu verilir.
Etki ne zaman başlar, ne kadar sürer?
Etkinin ortaya çıkma süresi kişiye göre değişir; tam sonuç birkaç gün ile iki hafta arasında değerlendirilir. Etki geçicidir ve ne kadar süreceği önceden söylenemez. Tekrar zamanlaması kontrolde belirlenir.
Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Öncesinde bildiriniz:
- Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi (özellikle kan sulandırıcılar, ağrı kesiciler ve antibiyotikler)
- Bilinen alerjileriniz
- Sinir ve kas hastalığı öykünüz
- Gebelik ve emzirme durumunuz
Diş kapanışı veya çene eklemi şikayetiniz varsa belirtiniz.
Uygulama öncesinde bölgede makyaj bulunmamalıdır.
Sonrasında:
- Uygulama günü bölgeye masaj yapılmaması ve ovalanmaması gerekir
- İlk günlerde alt dudak hareketinde ve konuşurken bazı seslerin çıkarılmasında zorlanma olabilir
- Yeme sırasında dikkatli olunması, sert ve büyük lokmalardan bir süre kaçınılması önerilir
- Öne eğilme, uzun süre baş aşağı durma ve yüzüstü uzanmadan verilen süre boyunca kaçınılması istenir
- Sıcak ortam, sauna, solaryum ve yoğun egzersizden bir süre uzak durulur
- Uygulama noktasında geçici kabarcık, kızarıklık ve hafif morarma olabilir
Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Riskler ve yan etkiler
Bu bölgenin kendine özgü riskleri
- Alt dudak hareketinde değişiklik ve alt dudak asimetrisi
- Konuşmada geçici değişiklik
- Gülümseme asimetrisi
- Ağızdan sıvı kaçırma
- Çene ucunda gerginlik veya ağırlık hissi
- Yeme sırasında dudak ve çene kontrolünde zorlanma
- Alt dudakta uyuşukluk hissi
Her küçük işlemde görülebilecek genel riskler
- Ağrı, kızarıklık, şişlik ve morarma
- Uygulama bölgesinde enfeksiyon
- Baş ağrısı
- İfade değişikliği
- Alerjik reaksiyon
- Grip benzeri belirtiler
- Vazovagal senkop (bayılma)
Bu yan etkiler geçicidir; ancak geçme süresi kişiye göre değişir ve haftalar sürebilir. Botoks etkisinin geri döndürülmesi mümkün değildir.
Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir.
Ne zaman beklemeden başvurulmalı?
Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:
- Ağızdan sürekli sıvı kaçırma
- Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
- Yüksek ateş
- Yaygın döküntü, kaşıntı
Yutma güçlüğü, konuşma bozukluğu, çift görme, nefes darlığı, yaygın kas güçsüzlüğü ya da dudakta veya göz kapaklarında şişmede doğrudan acil servise başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Çene ucu botoksu ile çene hattı botoksu aynı şey mi?
Hayır. Çene ucu botoksu çene ucundaki kasa yöneliktir. Çene hattı boyunca uzanan alan ise Çene Hattı Botoksu sayfasında anlatılmaktadır; iki bölge farklıdır ve farklı değerlendirilir.
Çene ucu botoksundan sonra konuşmam etkilenir mi?
Konuşmada geçici değişiklik bu bölgede bildirilen yan etkiler arasındadır. Çene ucundaki kas alt dudağın hareketinde ve konuşmada görev alır; ilk günlerde bazı seslerin çıkarılmasında zorlanma olabilir.
Alt dudağımın hareketi değişir mi?
Alt dudak hareketinde değişiklik ve alt dudak asimetrisi bu bölgede bildirilen yan etkiler arasındadır. Bu nedenle uygulama öncesinde alt dudak hareketi ve konuşma sırasında çene ucu hareketi gözlenir.
Çenemde ve çene eklemimde şikayetim var, uygulanır mı?
Diş kapanışına veya çene eklemine ilişkin şikayet varsa önce bunun değerlendirilmesi gerekir; bu, ilgili uzmanlık alanının konusudur. Şikayetinizi görüşmede belirtiniz.
Çene ucu botoksunun etkisi ne kadar sürer?
Etki geçicidir ve süresi önceden söylenemez. Kişiye, kas gücüne ve uygulama düzenine göre değişir. Tekrar zamanlaması kontrol görüşmesinde belirlenir.
Çene ucu botoksu gebelikte yapılır mı?
Hayır. Gebelik ve emzirme döneminde uygulama yapılmaz.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği, R.G. 11.12.2021 / 31686. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211211-5.htm (yeni sekmede açılır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, R.G. 07.01.2025 / 32775. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250107-3.htm (yeni sekmede açılır)