Çene Hattı Botoksu

Çene hattı botoksu nedir?

Çene hattı botoksu, çene hattı boyunca uzanan ve boyun yüzeyindeki kasla birleşen bölgede, kasın aşağı yönlü çekme hareketinin geçici olarak azaltılmasına dayanan botulinum toksini uygulamasıdır. Görünümde değişiklik olup olamayacağı muayenede değerlendirilir.

Halk arasında “botoks” olarak anılan işlemde kullanılan madde botulinum toksinidir. Botulinum toksini, uygulandığı kasın kasılmasını geçici olarak azaltan, reçeteye tabi bir beşeri tıbbi üründür (yeni sekmede açılır). Uygulama, ruhsatlı bir ürünle, ürünün ruhsatındaki kullanım alanı içinde ve hekim tarafından yapılır.

Çene çevresindeki uygulamalar birbirinden nasıl ayrılır?

Çene çevresinde üç ayrı uygulama başlığı vardır. Karışmaması için:

Bu üç bölge birbiriyle komşudur ve muayenede birlikte değerlendirilir. Hangisine ne ölçüde uygulanacağı tek tek belirlenir.

Beklenti sınırı: Bu uygulama cilt gevşekliğine, yağ dokusuna veya kemik yapısına yönelik değildir. İleri düzeyde gevşeklik bulunan tablolarda beklenen katkı sınırlıdır ve ilgili cerrahi uzmanlığın değerlendirmesi gerekebilir.

Uygulama, muayenehanede İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Suzan Alp tarafından yapılmaktadır.

Hastaya uygunluğu hangi etkenlere göre değerlendirilir?

Uygunluk kararı muayene sonunda verilir. Bu bölgede değerlendirmenin belirleyici başlıkları şunlardır:

• Boyun yüzeyindeki kasın kasıldığında belirginleşip belirginleşmediği
• Cilt gevşekliğinin düzeyi ve yağ dokusunun durumu
• Gülümseme sırasında ağız köşesi ve alt dudak hareketi
• Komşu bölgelerin durumu (çene ucu, çiğneme kası ve boyun)
• Bölgeye daha önce uygulanmış işlemler ve boyun veya çene bölgesine yönelik cerrahi öykü olup olmadığı; varsa türü ve zamanı

Hangi hastalarda uygulanmaz?

• Sinir–kas kavşağını etkileyen hastalığı bulunan hastalarda (miyastenia gravis, Lambert-Eaton sendromu, amiyotrofik lateral skleroz ve benzeri)
• Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
• 18 yaş altındaki hastalarda
• Kullanılacak ürüne veya bileşenlerine karşı alerji öyküsü bulunan hastalarda

Ayrıca değerlendirilmesi gereken durumlar

• Kas hastalığı (ilgili uzman hekim değerlendirmesi gerekir)
• Sinir-kas iletimini etkileyen ilaç kullanımı (aminoglikozid grubu antibiyotikler, kas gevşeticiler ve benzeri)
• Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu veya kan sulandırıcı ve pıhtı önleyici ilaç kullanımı
• Aktif enfeksiyon veya ateşli hastalık dönemi (uygulama ertelenir)
• Aynı bölgeye yakın zamanda uygulama yapılmış olması (zamanlama buna göre ayarlanır)

Bölgeye özgü ek koşullar

Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:

• Yutma güçlüğü
• Boyun kaslarında güçsüzlük veya baş kontrolünde zorlanma
• Aktif enfeksiyon veya açık yara
• Nedeni değerlendirilmemiş şişlik, kitle veya lenf bezi büyümesi (önce bunun değerlendirilmesi gerekir)

Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:

• Konuşma bozukluğu olması (ilgili uzman görüşü alınır)
• Yüz felci öyküsü olması (ilgili uzman görüşü alınır)
• Gülümseme asimetrisi olması (asimetrinin artabileceği önceden konuşulur)
• Boyun veya çene bölgesine cerrahi girişim geçirilmiş olması (ilgili uzman görüşü alınır)
• Bölgeye daha önce dolgu uygulanmış olması (zamanlama ve planlama buna göre ayarlanır)

Uygulama nasıl yapılır?

1. Değerlendirme. Boyun yüzeyindeki kasın kasılmadaki durumu, cilt gevşekliğinin düzeyi ve gülümseme sırasında ağız köşesi hareketi değerlendirilir. Yutma, konuşma ve baş kontrolüne ilişkin şikayet sorgulanır. Boyunda şişlik veya kitle olup olmadığı muayene edilir. Sinir–kas hastalığı öyküsü, kullanılan ilaçlar, alerji öyküsü ve önceki işlemler kaydedilir. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
2. Ürün kontrolü. Kullanılacak ürünün ruhsat durumu ve saklama koşullarına uygunluğu kontrol edilir.
3. Bilgilendirme ve onam. İşlem, beklenen katkının sınırı, etkinin geçici olduğu, gülümseme asimetrisi ve yutma güçlüğü ihtimali ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır.
4. Hazırlık. Bölgede makyaj bulunmamalıdır. Bölge dezenfekte edilir.
5. Uygulama. Ürün, belirlenen noktalara ince iğneyle uygulanır.
6. Gözlem ve kontrol. Vital bulgular ve gözlenen durumlar dosyaya işlenir. Sonucun değerlendirileceği bir kontrol randevusu verilir.

Etki ne zaman başlar, ne kadar sürer?

Etkinin ortaya çıkma süresi kişiye göre değişir; tam sonuç birkaç gün ile iki hafta arasında değerlendirilir. Etki geçicidir ve ne kadar süreceği önceden söylenemez. Tekrar zamanlaması kontrolde belirlenir.

Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?

Öncesinde bildiriniz:

• Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi (özellikle kan sulandırıcılar, ağrı kesiciler ve antibiyotikler)
• Bilinen alerjileriniz
• Sinir ve kas hastalığı öykünüz
• Gebelik ve emzirme durumunuz

Yutma, konuşma veya boyun kaslarına ilişkin bir şikayetiniz varsa görüşmenin başında belirtiniz.

Uygulama öncesinde bölgede makyaj bulunmamalıdır.

Sonrasında:

• Uygulama günü bölgeye masaj yapılmaması ve ovalanmaması gerekir
• İlk günlerde yeme ve içmede dikkatli olunması önerilir
• Boyna baskı yapan dar yakalı kıyafetlerden bir süre kaçınılması önerilir
• Öne eğilme, uzun süre baş aşağı durma ve yüzüstü uzanmadan verilen süre boyunca kaçınılması istenir
• Sıcak ortam, sauna, solaryum ve yoğun egzersizden bir süre uzak durulur
• Uygulama noktalarında geçici kabarcık, kızarıklık ve hafif morarma olabilir

Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.

Riskler ve yan etkiler

Bu bölgenin kendine özgü riskleri

• Gülümseme asimetrisi ve ağız köşesinde beklenmeyen hareket (çene hattı botoksunda dikkat edilmesi gereken sonuçtur)
• Alt dudak hareketinde değişiklik
• Yutma güçlüğü
• Boyun kaslarında güçsüzlük hissi
• Konuşmada geçici değişiklik
• Bölgede gerginlik veya ağırlık hissi
• Beklenen değişikliğin görülmemesi (cilt gevşekliği belirgin olan tablolarda sonuç sınırlıdır)

Her küçük işlemde görülebilecek genel riskler

• Ağrı, kızarıklık, şişlik ve morarma
• Uygulama bölgesinde enfeksiyon
• Baş ağrısı
• İfade değişikliği
• Alerjik reaksiyon
• Grip benzeri belirtiler
• Vazovagal senkop (bayılma)

Bu yan etkiler geçicidir; ancak geçme süresi kişiye göre değişir ve haftalar sürebilir. Botoks etkisinin geri döndürülmesi mümkün değildir.

Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir.

Ne zaman beklemeden başvurulmalı?

Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:

• Gülümsemede belirgin asimetri
• Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
• Yüksek ateş
• Yaygın döküntü, kaşıntı

Yutma güçlüğü, konuşma bozukluğu, çift görme, nefes darlığı, başı dik tutmakta zorlanma, yaygın kas güçsüzlüğü ya da dudakta veya göz kapaklarında şişmede doğrudan acil servise başvurunuz.

Sık sorulan sorular

Çene hattı botoksu sarkma için yeterli olur mu?

Bu uygulama cilt gevşekliğine, yağ dokusuna veya kemik yapısına yönelik değildir. İleri düzeyde gevşeklik bulunan tablolarda beklenen katkı sınırlıdır ve ilgili cerrahi uzmanlığın değerlendirmesi gerekebilir. Hangi tablonun söz konusu olduğu muayenede belirlenir.

Çene hattı botoksundan sonra gülüşüm değişir mi?

Gülümseme asimetrisi ve ağız köşesinde beklenmeyen hareket bu bölgenin en dikkat edilmesi gereken sonucudur. Bu nedenle uygulama öncesinde gülümseme sırasında ağız köşesi ve alt dudak hareketi değerlendirilir.

Yutkunmam etkilenir mi?

Yutma güçlüğü bu bölgede bildirilen yan etkiler arasındadır ve mevcut yutma güçlüğü bulunanlarda uygulama yapılmaz. Uygulama sonrası ilk günlerde yeme ve içmede dikkatli olunması önerilir; yutma güçlüğü ortaya çıkarsa beklemeden başvurulmalıdır.

Boynumda şişlik var, uygulanır mı?

Boyunda şişlik, kitle veya lenf bezi büyümesi bulunanlarda önce bunun değerlendirilmesi gerekir. Estetik bir uygulama planlanmadan önce bu bulgunun ele alınması gerekir.

Çene hattı botoksunun etkisi ne kadar sürer?

Etki geçicidir ve süresi önceden söylenemez. Kişiye, kas gücüne ve uygulama düzenine göre değişir. Tekrar zamanlaması kontrol görüşmesinde belirlenir.

Çene hattı botoksu gebelikte yapılır mı?

Hayır. Gebelik ve emzirme döneminde uygulama yapılmaz.

Kaynaklar

1. T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği, R.G. 11.12.2021 / 31686. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211211-5.htm (yeni sekmede açılır)
2. T.C. Sağlık Bakanlığı, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, R.G. 07.01.2025 / 32775. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250107-3.htm (yeni sekmede açılır)