Çatlak Uygulaması

Çatlak uygulaması nedir?

Çatlak uygulaması, ciltteki çatlaklarda uygun görülen ürünlerin mezoterapi tekniğiyle cildin belirlenen katmanına uygulanmasıdır.

T.C. Sağlık Bakanlığı Mezoterapi Uygulama Kılavuzu (yeni sekmede açılır), skarı (yara izi) mezoterapinin değerlendirilebileceği durumlar arasında saymaktadır. Kılavuzun tanımıyla mezoterapi, “bitkisel ya da farmakolojik ürünlerin küçük dozlarda, bölgesel olarak ve özel iğne teknikleriyle cildin katmanlarına seanslar halinde enjekte edilerek” uygulanan bir yöntemdir.

Uygulama öncesi bilinmesi gereken iki nokta:

1. Ciltte çatlak bulunması bir hastalık değildir. Gebelik, hızlı kilo değişimi ve büyüme dönemi gibi durumlarda sık görülür. Uygulama, tıbbi bir zorunluluk olduğu için değil, kişi başvurduğu için değerlendirilir.
2. Çatlağın yeni veya eski olması uygunluk kararını değiştirir. Kırmızı-mor renkli yeni çatlaklarla açık renkli eski çatlaklar aynı biçimde değerlendirilmez.

Bir çatlağın tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.

Uygulama yalnızca ilgili sertifikaya sahip hekimler tarafından, Bakanlıkça yetkilendirilmiş yerlerde (yeni sekmede açılır) yapılabilir.

Önce değerlendirme: altta yatan bir neden olabilir mi?

Çatlaklar çoğunlukla gebelik, hızlı kilo değişimi veya büyüme dönemine bağlı olarak ortaya çıkar. Ancak bazı durumlarda değerlendirilmesi gereken bir tabloya eşlik edebilir.

Aşağıdaki durumlarda önce tıbbi değerlendirme gerekir:

• Kısa sürede, kilo değişimi olmadan ortaya çıkan yaygın çatlaklar
• Geniş, mor renkli ve gövdede yaygın çatlaklar
• Kortikosteroid içeren ilaç kullanımı sırasında ortaya çıkan çatlaklar
• Çatlaklara kilo artışı, kan basıncı yüksekliği, kan şekeri yüksekliği veya kas gücünde azalma gibi bulguların eşlik etmesi

Bu bulgular varsa estetik bir uygulama planlanmadan önce iç hastalıkları değerlendirmesi yapılır. Bu değerlendirme İnsülin Direnci sayfasında anlatılmaktadır.

Hangi durumlarda uygulanması değerlendirilir?

Uygunluk kararı muayene sonunda verilir. Değerlendirmede şunlar gözetilir:

• Çatlağın yaşı
• Çatlağın rengi
• Çatlağın genişliği
• Çatlağın bulunduğu bölge
• Cilt yapısı

Doğum sonrası dönemde uygulama zamanlaması ayrıca değerlendirilir. Emzirme döneminde uygulama yapılmaz.

Hangi hastalarda uygulanmaz?

Aşağıda Mezoterapi Uygulama Kılavuzu’na göre uygulama yapılamayan hasta grupları listelenmiştir:

• Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
• 18 yaş altındaki hastalarda
• İnflamatuar cilt hastalığı ve rozaseası (gül hastalığı) olan hastalarda
• Kan basıncı veya kan şekeri kontrolü sağlanamayan hastalarda
• İleri derece kalp yetmezliği ve/veya kalp krizi öyküsü olan hastalarda
• İleri derece karaciğer ve/veya böbrek yetmezliği olan hastalarda
• Varfarin kullanan hastalarda
• Kullanılacak ürüne karşı alerji öyküsü olan hastalarda
• Kullanılan ilaçlarla ürün arasında etkileşim bulunan hastalarda
• Epilepsi öyküsü (remisyon döneminde olmayan) bulunan hastalarda
• Eklem enfeksiyonu (septik artrit) olan hastalarda ve romatizmal hastalığı aktif evrede olan hastalarda
• Felç (serebrovasküler olay) öyküsü olan hastalarda ve kanama bozukluğu (kanama diyatezi) olan hastalarda
• Beden kütle indeksi 30’un üzerinde olan hastalarda
• AIDS tanısı bulunan hastalarda

Kılavuz uyarınca onkoloji hastalarında (tedaviden primer sorumlu uzman hekim görüşü ile), ileri yaştaki hastalarda ve kronik hastalıkların akut atak dönemindeki hastalarda uygulama ilgili uzman hekim görüşü ile yapılır.

Bölgeye özgü ek koşullar

Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:

• Enfeksiyon, açık yara veya döküntü

Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:

• Çatlağın kortikosteroid içeren ilaç kullanımına bağlı geliştiğinin düşünülmesi (önce ilgili hekim değerlendirmesi gerekir)
• Kilo değişiminin devam etmesi (zamanlama buna göre ayarlanır)
• Keloid veya hipertrofik nedbe eğilimi olması (kabarık ve çevreye yayılan iz gelişimine yatkınlık)
• Bölgeye yakın zamanda cerrahi girişim uygulanmış olması (zamanlama buna göre ayarlanır)

Uygulama nasıl yapılır?

1. Değerlendirme. Çatlakların yaşı, rengi, yaygınlığı ve ortaya çıkış öyküsü değerlendirilir. Kilo değişimi, gebelik öyküsü ve kortikosteroid içeren ilaç kullanımı sorgulanır. Kullanılan ilaçlar kaydedilir. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
2. Gerekiyorsa yönlendirme. Yukarıda sayılan bulgular varsa önce tıbbi değerlendirme yapılır.
3. Bilgilendirme ve onam. İşlem, kullanılacak ürün, beklentinin sınırı ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır.
4. Hazırlık. Bölgede krem ve nemlendirici bulunmamalıdır. Bölge dezenfekte edilir.
5. Uygulama. Ürün, mezoterapi tekniğiyle cildin belirlenen katmanına uygulanır.
6. Gözlem. Vital bulgular ve gözlenen yan etkiler dosyaya işlenir.

Ne kadar sürer, kaç seans gerekir?

Kılavuz, ağrı yönetimi dışındaki uygulamalarda seans aralıklarının 1 ile 3 hafta arasında olduğunu belirtir. Önceden tek bir seans sayısı verilemez; çatlağın yaşına, genişliğine ve yaygınlığına göre değişir.

Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?

Öncesinde bildiriniz:

• Çatlakların ne zaman ortaya çıktığı
• Kilo değişiminiz
• Kullandığınız ilaçlar (özellikle kortikosteroid içerenler)
• Gebelik ve emzirme durumunuz

Uygulamaya bölgede krem ve nemlendirici olmadan geliniz.

Sonrasında:

• Kızarıklık, hafif şişlik ve hassasiyet olabilir; kılavuz ilk 72 saatteki hafif ödemi beklenen bir durum olarak tanımlar
• Bölgenin ovalanmaması ve kaşınmaması önerilir
• Güneş koruması önerilir (bölgede renk değişikliği görülebilir)
• Sıcak ortam, sauna, havuz ve denizden bir süre uzak durulması istenir
• Dar ve bölgeyi sürtecek kıyafetlerden bir süre kaçınılması önerilir
• Yoğun egzersiz ve terlemeden bir süre kaçınılması istenir

Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.

Riskler ve yan etkiler

Bu uygulamaya özgü olanlar

• Daha belirgin renk değişikliği ve hassasiyet (çatlak bölgesinde cilt yapısı farklıdır)
• Geniş alan uygulamalarında daha fazla hissedilebilen ödem ve hassasiyet

Kılavuzun bildirdiği istenmeyen durumlar şu başlıklarda toplanır.

Ürüne bağlı olanlar

• Hafif kaşıntı ve kızarıklık
• Asit yapısındaki ürünlerde uygulama sırasında ağrı; seans sonrası aşırı ağrı duyarlılığı
• Kortikosteroid içeren uygulamalarda deride incelme (atrofi) ve renk değişikliği

Uygulama şekline bağlı olanlar

• Ödem, ağrı ve hassasiyet
• Ürünün fazla miktarda kullanılmasına bağlı ağrı
• Hijyen kurallarına uyulmaması durumunda bölgesel enfeksiyon

Enjeksiyon girişine bağlı olanlar

• Kanama, ağrı ve hassasiyet
• Uygulama sonunda ciltte hassasiyet

Nadir görülen ve müdahale planı önceden belirlenmiş durumlar

• Alerjik reaksiyon
• Enfeksiyon
• Doku ölümü (dermal nekroz)
• Vazovagal senkop (bayılma)
• Kan basıncı yüksekliği
• 72 saati aşan veya aşırı ödem

Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir. Çatlağın tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.

Ne zaman beklemeden başvurulmalı?

Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:

• Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
• Yüksek ateş
• 72 saati aşan veya giderek artan ödem
• Ciltte yayılan morarma
• Bölgede hızla artan kabarma veya sertleşme
• Yaygın döküntü, kaşıntı

Nefes darlığı, yüzde veya dilde şişme, yutma güçlüğü, bilinç değişikliği veya ciltte beyazlaşmada doğrudan acil servise başvurunuz.

Sık sorulan sorular

Çatlaklar tamamen geçer mi?

Hayır, bir çatlağın tamamen ortadan kalkacağı söylenemez. Kılavuz, mezoterapi için hastalığı ortadan kaldıracağı veya tek başına tedavi edeceği gibi beyanlarda bulunulamayacağını açıkça belirtir. Yanıt çatlağın yaşına ve yapısına göre değişir.

Yeni çatlaklarla eski çatlaklar aynı mı değerlendirilir?

Hayır. Kırmızı-mor renkli yeni çatlaklarla açık renkli eski çatlaklar aynı biçimde değerlendirilmez; uygunluk kararı ve planlama farklıdır. Hangi tablonun söz konusu olduğu muayenede belirlenir.

Çatlaklarım kısa sürede ve kilo almadan çıktı, bu normal mi?

Kısa sürede, kilo değişimi olmadan ortaya çıkan; geniş ve mor renkli; gövdede yaygın çatlaklar değerlendirilmesi gereken bulgulardır. Bu durumda estetik bir uygulama planlamadan önce tıbbi değerlendirme yapılması gerekir.

Gebelikte veya emzirirken çatlak uygulaması yapılır mı?

Hayır. Mezoterapi Uygulama Kılavuzu, gebelik ve emzirme döneminde mezoterapi uygulamasının yapılmayacağını açıkça belirtir. Doğum sonrası uygulama zamanlaması muayenede belirlenir.

Kilo vermeyi sürdürüyorum, şimdi uygulanır mı?

Kilo değişimi devam eden kişilerde uygulama zamanlaması ayrıca değerlendirilir. Bu durumu görüşmede belirtiniz.

Çatlak uygulamasında kaç seans gerekir?

Önceden tek bir seans sayısı verilemez. Kılavuz, ağrı yönetimi dışındaki uygulamalarda seans aralıklarının 1 ile 3 hafta arasında olduğunu belirtir; seans sayısı çatlağın yaşına ve yaygınlığına göre değişir.

Uygulamadan sonra denize veya havuza girebilir miyim?

Sıcak ortam, sauna, havuz ve denizden bir süre uzak durulması istenir. Size özel süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir; bu sürelere uyulması enfeksiyon riskini azaltmak açısından önemlidir.

Kaynaklar

1. T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Mezoterapi Uygulama Kılavuzu, Ankara, Haziran 2025. https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Yayin/694 (yeni sekmede açılır)
2. T.C. Sağlık Bakanlığı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, R.G. 28.04.2026 / 33237. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260428-2.htm (yeni sekmede açılır)