Leke mezoterapisi nedir?
Leke mezoterapisi, ciltteki renk değişikliklerinde uygun görülen ürünlerin mezoterapi tekniğiyle cildin belirlenen katmanına uygulanmasıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı Mezoterapi Uygulama Kılavuzu (yeni sekmede açılır), leke ve benzeri cilt hastalıklarını mezoterapinin değerlendirilebileceği durumlar arasında saymaktadır. Kılavuzun tanımıyla mezoterapi, “bitkisel ya da farmakolojik ürünlerin küçük dozlarda, bölgesel olarak ve özel iğne teknikleriyle cildin katmanlarına seanslar halinde enjekte edilerek” uygulanan bir yöntemdir.
Lekelerin nedenleri birbirinden farklıdır ve bir bölümü bu uygulamanın konusu değildir. Ciltteki renk değişikliğinin ne olduğu önce muayeneyle belirlenir; tanı konmadan uygulama yapılmaz.
Uygulama yalnızca ilgili sertifikaya sahip hekimler tarafından, Bakanlıkça yetkilendirilmiş yerlerde (yeni sekmede açılır) yapılabilir.
Önce tanı: hangi lekeler bu uygulamanın konusu değildir?
Aşağıdaki durumlarda mezoterapi düşünülmeden önce dermatoloji değerlendirmesi gerekir:
- Rengi, sınırı veya boyutu değişen bir leke
- Düzensiz sınırlı, birden fazla renk barındıran veya asimetrik bir lezyon
- Kanayan, kabuklanan veya iyileşmeyen bir alan
- Kaşınan veya ağrıyan bir leke
- Kısa sürede ortaya çıkmış veya hızla büyüyen bir lezyon
- Tırnak altında veya avuç içi/ayak tabanında ortaya çıkan renk değişikliği
- Yeni ortaya çıkan ve öncekilere benzemeyen bir leke
Bu bulguların herhangi biri varsa uygulama yapılmaz; hasta dermatolojiye yönlendirilir. Cilt lezyonlarının ayırıcı tanısı dermatolojinin alanıdır ve ertelenemez.
Ayrıca:
- İlaca bağlı gelişen renk değişikliklerinde önce ilgili ilacın gözden geçirilmesi gerekir
- Hormonal bir tabloya eşlik eden lekelerde altta yatan durumun değerlendirilmesi gerekir
- Yaygın renk kaybı biçimindeki tablolarda uygulama farklı bir başlıktır ve dermatoloji değerlendirmesi gerekir
Hangi durumlarda uygulanması değerlendirilir?
Uygunluk kararı muayene ve tanı sonrasında verilir. Değerlendirmede lekenin türü, süresi, cilt tipi, güneş maruziyeti, kullanılan ilaçlar ve daha önce uygulanmış işlemler gözetilir.
Hangi hastalarda uygulanmaz?
Aşağıda Mezoterapi Uygulama Kılavuzu’na göre uygulama yapılamayan hasta grupları listelenmiştir:
- Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
- 18 yaş altındaki hastalarda
- Uygulama bölgesinde enfeksiyon, açık yara veya döküntü bulunan hastalarda
- İnflamatuar cilt hastalığı ve rozaseası (gül hastalığı) olan hastalarda
- Kan basıncı veya kan şekeri kontrolü sağlanamayan hastalarda
- İleri derece kalp yetmezliği ve/veya kalp krizi öyküsü olan hastalarda
- İleri derece karaciğer ve/veya böbrek yetmezliği olan hastalarda
- Varfarin kullanan hastalarda
- Kullanılacak ürüne karşı alerji öyküsü olan hastalarda
- Kullanılan ilaçlarla ürün arasında etkileşim bulunan hastalarda
- Epilepsi öyküsü (remisyon döneminde olmayan) bulunan hastalarda
- Eklem enfeksiyonu (septik artrit) olan hastalarda ve romatizmal hastalığı aktif evrede olan hastalarda
- Felç (serebrovasküler olay) öyküsü olan hastalarda ve kanama bozukluğu (kanama diyatezi) olan hastalarda
- Beden kütle indeksi 30’un üzerinde olan hastalarda
- AIDS tanısı bulunan hastalarda
Kılavuz uyarınca onkoloji hastalarında (tedaviden primer sorumlu uzman hekim görüşü ile), ileri yaştaki hastalarda ve kronik hastalıkların akut atak dönemindeki hastalarda uygulama ilgili uzman hekim görüşü ile yapılır.
Bölgeye özgü ek koşullar
Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:
- Tanısı konmamış cilt lezyonu (önce dermatoloji değerlendirmesi gerekir)
Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:
- Işığa duyarlılık yapan ilaç kullanılması
Bölgede aktif güneş yanığı varsa veya uygulama sonrası güneş korumasına uyulamayacaksa uygulama ertelenir.
Uygulama nasıl yapılır?
- Muayene ve tanı. Ciltteki renk değişikliği değerlendirilir. Şüpheli bulgu varsa uygulama yapılmaz, dermatolojiye yönlendirilir.
- Değerlendirme. Anamnez alınır; kullanılan ilaçlar (özellikle ışığa duyarlılık yapanlar), güneş maruziyeti ve önceki uygulamalar sorgulanır. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
- Bilgilendirme ve onam. İşlem, kullanılacak ürün, güneş koruma zorunluluğu ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır.
- Hazırlık. Bölgede krem, nemlendirici veya makyaj bulunmamalıdır. Bölge dezenfekte edilir.
- Uygulama. Ürün, mezoterapi tekniğiyle cildin belirlenen katmanına uygulanır.
- Gözlem. Vital bulgular ve gözlenen yan etkiler dosyaya işlenir.
Ne kadar sürer, kaç seans gerekir?
Kılavuz, ağrı yönetimi dışındaki uygulamalarda seans aralıklarının 1 ile 3 hafta arasında olduğunu belirtir. Önceden tek bir seans sayısı verilemez; lekenin türüne ve kişiye göre değişir.
Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Öncesinde bildiriniz:
- Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi
- Işığa duyarlılık yapan ilaç kullanıp kullanmadığınız
- Gebelik durumunuz
Uygulamaya bölgede krem, nemlendirici veya makyaj olmadan geliniz. Uygulama öncesinde yoğun güneş maruziyetinden kaçınılması istenir.
Sonrasında (bu uygulamada güneş koruması ayrı bir başlıktır):
- Güneş koruması uygulama sonrasının en önemli kuralıdır. Korunmadığında ciltte renk değişikliği görülebilir
- Doğrudan güneş maruziyetinden ve solaryumdan kaçınılması istenir
- Kızarıklık, hafif şişlik ve hassasiyet olabilir; uygulama noktalarında geçici kabarcıklar görülebilir
- Kılavuz, ilk 72 saatteki hafif ödemi beklenen bir durum olarak tanımlar
- Bölgenin ovalanmaması ve kaşınmaması önerilir
Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Riskler ve yan etkiler
Bu uygulamaya özgü olanlar
- Ciltte renk değişikliği (hem koyulaşma hem açılma yönünde; güneş koruması bu nedenle uygulamanın ayrılmaz parçasıdır)
Kılavuzun bildirdiği istenmeyen durumlar şu başlıklarda toplanır.
Ürüne bağlı olanlar
- Hafif kaşıntı ve kızarıklık
- Asit yapısındaki ürünlerde uygulama sırasında ağrı; seans sonrası aşırı ağrı duyarlılığı
- Kortikosteroid içeren uygulamalarda deride incelme (atrofi) ve renk değişikliği
Uygulama şekline bağlı olanlar
- Ödem, ağrı ve hassasiyet
- Ürünün fazla miktarda kullanılmasına bağlı ağrı
- Hijyen kurallarına uyulmaması durumunda bölgesel enfeksiyon
Enjeksiyon girişine bağlı olanlar
- Kanama, ağrı ve hassasiyet
- Uygulama sonunda ciltte hassasiyet
Nadir görülen ve müdahale planı önceden belirlenmiş durumlar
- Alerjik reaksiyon
- Enfeksiyon
- Doku ölümü (dermal nekroz)
- Vazovagal senkop (bayılma)
- Kan basıncı yüksekliği
- 72 saati aşan veya aşırı ödem
Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir. Lekenin türüne göre yanıt farklılık gösterir ve bir sonuç garantisi verilemez.
Ne zaman beklemeden başvurulmalı?
Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:
- Lekede renk, sınır veya boyut değişikliği (bu, uygulama sürecinden bağımsız olarak değerlendirilmesi gereken bir bulgudur)
- Uygulama bölgesinde belirgin koyulaşma veya açılma
- Artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
- Yüksek ateş
- 72 saati aşan veya giderek artan ödem
- Ciltte yayılan morarma
- Yaygın döküntü, kaşıntı
Nefes darlığı, yüzde veya dilde şişme, yutma güçlüğü, bilinç değişikliği veya ciltte beyazlaşmada doğrudan acil servise başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Her lekeye mezoterapi yapılabilir mi?
Hayır. Ciltteki bir renk değişikliğinin ne olduğu önce muayeneyle belirlenir. Rengi, sınırı veya boyutu değişen, kanayan, kaşınan ya da hızla büyüyen lezyonlarda uygulama yapılmaz; dermatoloji değerlendirmesi gerekir.
Lekem değişiyor, önce ne yapmalıyım?
Bir lekenin renginin, sınırının veya boyutunun değişmesi, kanaması ya da iyileşmemesi değerlendirilmesi gereken bulgulardır. Bu durumda estetik bir uygulama planlamadan önce dermatolojiye başvurunuz.
Leke mezoterapisinden sonra güneşe çıkabilir miyim?
Güneş koruması bu uygulamanın en önemli kuralıdır. Doğrudan güneş maruziyetinden ve solaryumdan kaçınılması istenir; korunmadığında ciltte renk değişikliği görülebilir. Size özel süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Leke tamamen geçer mi?
Bir sonuç garantisi verilemez. Kılavuz, mezoterapi için hastalığı ortadan kaldıracağı veya tek başına tedavi edeceği gibi beyanlarda bulunulamayacağını açıkça belirtir. Yanıt lekenin türüne ve kişiye göre değişir.
Leke mezoterapisinde kaç seans gerekir?
Önceden net bir sayı verilemez. Kılavuz, ağrı yönetimi dışındaki uygulamalarda seans aralıklarının 1 ile 3 hafta arasında olduğunu belirtir.
Gebelikte leke mezoterapisi yapılır mı?
Hayır. Mezoterapi Uygulama Kılavuzu, gebelik ve emzirme döneminde mezoterapi uygulamasının yapılmayacağını açıkça belirtir.
Kullandığım ilaç lekeyle ilgili olabilir mi?
Bazı ilaçlar ciltte renk değişikliğine veya ışığa duyarlılığa yol açabilir. Bu nedenle kullandığınız tüm ilaçların listesi görüşmede istenir ve gerekiyorsa ilgili hekimle birlikte gözden geçirilir.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Mezoterapi Uygulama Kılavuzu, Ankara, Haziran 2025. https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Yayin/694 (yeni sekmede açılır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, R.G. 28.04.2026 / 33237. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260428-2.htm (yeni sekmede açılır)
