Ameliyat izi mezoterapisi nedir?
Ameliyat izi mezoterapisi, cerrahi girişim sonrasında oluşan izlerde uygun görülen ürünlerin mezoterapi tekniğiyle cildin belirlenen katmanına uygulanmasıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı Mezoterapi Uygulama Kılavuzu (yeni sekmede açılır), keloidi (kabarık ve çevreye yayılan iz) ve skarı (yara izi) mezoterapinin değerlendirilebileceği durumlar arasında saymaktadır. Kılavuzun tanımıyla mezoterapi, “bitkisel ya da farmakolojik ürünlerin küçük dozlarda, bölgesel olarak ve özel iğne teknikleriyle cildin katmanlarına seanslar halinde enjekte edilerek” uygulanan bir yöntemdir.
Bir izin tamamen ortadan kalkacağı söylenemez. Uygulama, izin görünümüne yöneliktir; görünümde değişiklik olup olamayacağı muayenede değerlendirilir.
Uygulama yalnızca ilgili sertifikaya sahip hekimler tarafından, Bakanlıkça yetkilendirilmiş yerlerde (yeni sekmede açılır) yapılabilir.
İz ve çatlak başlıkları ayrı ayrı ele alınmaktadır: cerrahi girişim dışındaki izler Sivilce İzi Mezoterapisi, gebelik veya kilo değişimine bağlı çatlaklar ise Çatlak Uygulaması sayfasında anlatılmaktadır.
Hangi durumlarda uygulanması değerlendirilir?
Uygunluk kararı muayene sonunda verilir. Değerlendirmede izin ne kadar eski olduğu belirleyicidir.
- Yara henüz iyileşmemişse veya dikişler alınmamışsa uygulama yapılmaz
- Yeni oluşmuş izlerde takip ve bekleme gerekebilir
- Kabarık, sert veya sınırlarını aşarak büyüyen izlerde değerlendirme farklıdır ve ilgili uzmanlık alanının görüşü gerekebilir
İzin ameliyatını yapan hekimle iletişim gerekebilir. Cerrahi bölgeye ilişkin özel durumlar (protez, greft, damar girişimi, radyoterapi öyküsü) uygulama kararını değiştirir.
Hangi hastalarda uygulanmaz?
Aşağıda Mezoterapi Uygulama Kılavuzu’na göre uygulama yapılamayan hasta grupları listelenmiştir:
- Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
- 18 yaş altındaki hastalarda
- Uygulama bölgesinde enfeksiyon, açık yara veya döküntü bulunan hastalarda
- İnflamatuar cilt hastalığı ve rozaseası (gül hastalığı) olan hastalarda
- Kan basıncı veya kan şekeri kontrolü sağlanamayan hastalarda
- İleri derece kalp yetmezliği ve/veya kalp krizi öyküsü olan hastalarda
- İleri derece karaciğer ve/veya böbrek yetmezliği olan hastalarda
- Varfarin kullanan hastalarda
- Kullanılacak ürüne karşı alerji öyküsü olan hastalarda
- Kullanılan ilaçlarla ürün arasında etkileşim bulunan hastalarda
- Epilepsi öyküsü (remisyon döneminde olmayan) bulunan hastalarda
- Eklem enfeksiyonu (septik artrit) olan hastalarda ve romatizmal hastalığı aktif evrede olan hastalarda
- Felç (serebrovasküler olay) öyküsü olan hastalarda ve kanama bozukluğu (kanama diyatezi) olan hastalarda
- Beden kütle indeksi 30’un üzerinde olan hastalarda
- AIDS tanısı bulunan hastalarda
Ayrıca dikkat: kontrolsüz diyabette yara iyileşmesi etkilenebilir; aktif onkolojik hastalığı bulunanlarda uygulama ilgili uzman hekim görüşü ile değerlendirilir.
Kılavuz uyarınca onkoloji hastalarında (tedaviden primer sorumlu uzman hekim görüşü ile), ileri yaştaki hastalarda ve kronik hastalıkların akut atak dönemindeki hastalarda uygulama ilgili uzman hekim görüşü ile yapılır.
Bölgeye özgü ek koşullar
Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:
- Henüz iyileşmemiş yara veya alınmamış dikiş
- Enfeksiyon veya akıntı
Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:
- İzin altında protez, greft veya damar girişimi olması (ilgili cerrahın değerlendirmesi gerekir)
- Bölgeye radyoterapi alınmış olması (ilgili uzman görüşü alınır)
- Keloid eğilimi (kabarık ve çevreye yayılan iz gelişimine yatkınlık) olması
- Yara iyileşmesini etkileyen tedavi görülmesi (ilgili hekim görüşü alınır)
Uygulama nasıl yapılır?
- Değerlendirme. İzin ne kadar eski olduğu, yapısı ve bölgesi değerlendirilir. Ameliyatın türü, tarihi ve varsa komplikasyonları sorgulanır; keloid eğilimi (kabarık ve çevreye yayılan iz gelişimine yatkınlık) ayrıca sorulur. Kullanılan ilaçlar kaydedilir. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
- Gerekiyorsa uzman görüşü. İzin altında protez, greft veya damar girişimi bulunuyorsa ilgili cerrahla iletişim kurulur.
- Bilgilendirme ve onam. İşlem, kullanılacak ürün, beklentinin sınırı ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır.
- Hazırlık. Bölgede krem ve merhem bulunmamalıdır. Bölge dezenfekte edilir.
- Uygulama. Ürün, mezoterapi tekniğiyle cildin belirlenen katmanına uygulanır.
- Gözlem. Vital bulgular ve gözlenen yan etkiler dosyaya işlenir.
Ne kadar sürer, kaç seans gerekir?
Kılavuz, ağrı yönetimi dışındaki uygulamalarda seans aralıklarının 1 ile 3 hafta arasında olduğunu belirtir. Önceden tek bir seans sayısı verilemez; izin ne kadar eski olduğuna, yapısına ve bölgesine göre değişir.
Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Öncesinde bildiriniz:
- Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi (özellikle kan sulandırıcılar)
- Ameliyatınızın türü, tarihi ve varsa yara iyileşme sorunlarınız
- Gebelik durumunuz
Uygulamaya bölgede krem ve merhem olmadan geliniz.
Sonrasında:
- Kızarıklık, hafif şişlik ve hassasiyet olabilir; kılavuz ilk 72 saatteki hafif ödemi beklenen bir durum olarak tanımlar
- Bölgenin ovalanmaması ve kaşınmaması önerilir
- Güneş koruması önerilir (iz bölgesinde renk değişikliği görülebilir)
- Sıcak ortam, sauna ve havuzdan bir süre uzak durulması istenir
- Bölgeyi geren hareket ve kıyafetlerden kaçınılması önerilir
Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Riskler ve yan etkiler
Bu uygulamaya özgü olanlar
- İzin görünümünün beklenenden farklı değişmesi
- Bölgede renk değişikliği
- Deride incelme (kortikosteroid içeren uygulamalarda)
- Keloid eğilimi bulunanlarda iz gelişimi riski (ayrıca değerlendirilir)
Kılavuzun bildirdiği istenmeyen durumlar şu başlıklarda toplanır.
Ürüne bağlı olanlar
- Hafif kaşıntı ve kızarıklık
- Asit yapısındaki ürünlerde uygulama sırasında ağrı; seans sonrası aşırı ağrı duyarlılığı
- Kortikosteroid içeren uygulamalarda deride incelme (atrofi) ve renk değişikliği
Uygulama şekline bağlı olanlar
- Ödem, ağrı ve hassasiyet
- Ürünün fazla miktarda kullanılmasına bağlı ağrı
- Hijyen kurallarına uyulmaması durumunda bölgesel enfeksiyon
Enjeksiyon girişine bağlı olanlar
- Kanama, ağrı ve hassasiyet
- Uygulama sonunda ciltte hassasiyet
Nadir görülen ve müdahale planı önceden belirlenmiş durumlar
- Alerjik reaksiyon
- Enfeksiyon
- Doku ölümü (dermal nekroz)
- Vazovagal senkop (bayılma)
- Kan basıncı yüksekliği
- 72 saati aşan veya aşırı ödem
Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir. İzin tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.
Ne zaman beklemeden başvurulmalı?
Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:
- Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
- Yüksek ateş
- İz hattında açılma
- 72 saati aşan veya giderek artan ödem
- Ciltte yayılan morarma
- İzde hızla artan kabarma veya sertleşme
- Yaygın döküntü, kaşıntı
Nefes darlığı, yüzde veya dilde şişme, yutma güçlüğü, bilinç değişikliği veya ciltte beyazlaşmada doğrudan acil servise başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Ameliyat izim tamamen kaybolur mu?
Hayır, bir izin tamamen ortadan kalkacağı söylenemez. Kılavuz, mezoterapi için hastalığı ortadan kaldıracağı veya tek başına tedavi edeceği gibi beyanlarda bulunulamayacağını açıkça belirtir. Uygulama, izin görünümüne yöneliktir; görünümde değişiklik olup olamayacağı muayenede değerlendirilir.
Ameliyattan ne kadar sonra uygulanabilir?
Yara iyileşmemişse veya dikişler alınmamışsa uygulama yapılmaz. Yeni oluşmuş izlerde takip ve bekleme gerekebilir; iz kendiliğinden değişim gösterebilir. Uygun zamanlama muayenede belirlenir.
İzimin altında protez var, uygulanır mı?
İzin altında protez, greft veya damar girişimi bulunuyorsa ilgili cerrahın görüşü alınmadan uygulama yapılmaz. Ameliyatınıza ilişkin bu ayrıntıları görüşmede belirtiniz.
Kabarık ve sert izlerde de yapılıyor mu?
Kabarık, sert veya sınırlarını aşarak büyüyen izlerde değerlendirme farklıdır ve ilgili uzmanlık alanının görüşü gerekebilir. Hangi tablonun söz konusu olduğu muayenede belirlenir.
Ameliyat izi mezoterapisinde kaç seans gerekir?
Önceden tek bir seans sayısı verilemez. Kılavuz, ağrı yönetimi dışındaki uygulamalarda seans aralıklarının 1 ile 3 hafta arasında olduğunu belirtir; seans sayısı izin ne kadar eski olduğuna ve yapısına göre değişir.
Uygulama ağrılı mı?
Enjeksiyon girişine bağlı ağrı ve hassasiyet kılavuzda bildirilen durumlar arasındadır. İz dokusunda hassasiyet farklı olabilir; bu, uygulama öncesinde konuşulur.
Gebelikte ameliyat izi mezoterapisi yapılır mı?
Hayır. Mezoterapi Uygulama Kılavuzu, gebelik ve emzirme döneminde mezoterapi uygulamasının yapılmayacağını açıkça belirtir.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Mezoterapi Uygulama Kılavuzu, Ankara, Haziran 2025. https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Yayin/694 (yeni sekmede açılır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, R.G. 28.04.2026 / 33237. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260428-2.htm (yeni sekmede açılır)
