Sivilce izi mezoterapisi nedir?
Sivilce izi mezoterapisi, tıbbi adıyla akne izi mezoterapisi, sivilce sonrasında ciltte kalan izlerde uygun görülen ürünlerin mezoterapi tekniğiyle cildin belirlenen katmanına uygulanmasıdır.
T.C. Sağlık Bakanlığı Mezoterapi Uygulama Kılavuzu (yeni sekmede açılır), akneyi (sivilce) ve skarı (yara izi) mezoterapinin değerlendirilebileceği durumlar arasında saymaktadır. Kılavuzun tanımıyla mezoterapi, “bitkisel ya da farmakolojik ürünlerin küçük dozlarda, bölgesel olarak ve özel iğne teknikleriyle cildin katmanlarına seanslar halinde enjekte edilerek” uygulanan bir yöntemdir.
Uygulama öncesi bilinmesi gereken iki nokta:
- Aktif sivilce ile sivilce izi farklı başlıklardır. Ciltte hala aktif sivilce varsa önce onun değerlendirilmesi gerekir; iz uygulaması aktif dönemde planlanmaz.
- Her iz aynı değildir. İzin çukur, kabarık veya yalnızca renk değişikliği biçiminde olması uygunluk kararını değiştirir.
Bir izin tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.
Uygulama yalnızca ilgili sertifikaya sahip hekimler tarafından, Bakanlıkça yetkilendirilmiş yerlerde (yeni sekmede açılır) yapılabilir.
Hangi durumlarda uygulanması değerlendirilir?
Uygunluk kararı muayene sonunda verilir. Değerlendirmede şunlar gözetilir:
- Sivilce izinin türü
- Sivilce izinin yaygınlığı
- Hastanın cilt tipi
- Daha önce uygulanmış işlemler
Aktif sivilce varsa önce sivilce değerlendirilir. Yaygın veya inatçı sivilce tablolarında dermatoloji değerlendirmesi gerekir; iz uygulaması sivilcenin tedavisinin yerine geçmez.
Sivilcenin altında değerlendirilmesi gereken bir tablo bulunabilir. Erişkin dönemde başlayan, tedaviye yanıt vermeyen veya adet düzensizliği, aşırı tüylenme gibi bulgularla birlikte giden sivilce tablolarında iç hastalıkları değerlendirmesi gerekebilir. Bu, İnsülin Direnci sayfasında anlatılan sürecin konusudur.
Hangi hastalarda uygulanmaz?
Aşağıda Mezoterapi Uygulama Kılavuzu’na göre uygulama yapılamayan hasta grupları listelenmiştir:
- Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
- 18 yaş altındaki hastalarda
- Uygulama bölgesinde enfeksiyon, açık yara veya döküntü bulunan hastalarda
- İnflamatuar cilt hastalığı ve rozaseası (gül hastalığı) olan hastalarda
- Kan basıncı veya kan şekeri kontrolü sağlanamayan hastalarda
- İleri derece kalp yetmezliği ve/veya kalp krizi öyküsü olan hastalarda
- İleri derece karaciğer ve/veya böbrek yetmezliği olan hastalarda
- Varfarin kullanan hastalarda
- Kullanılacak ürüne karşı alerji öyküsü olan hastalarda
- Kullanılan ilaçlarla ürün arasında etkileşim bulunan hastalarda
- Epilepsi öyküsü (remisyon döneminde olmayan) bulunan hastalarda
- Eklem enfeksiyonu (septik artrit) olan hastalarda ve romatizmal hastalığı aktif evrede olan hastalarda
- Felç (serebrovasküler olay) öyküsü olan hastalarda ve kanama bozukluğu (kanama diyatezi) olan hastalarda
- Beden kütle indeksi 30’un üzerinde olan hastalarda
- AIDS tanısı bulunan hastalarda
Kılavuz uyarınca onkoloji hastalarında (tedaviden primer sorumlu uzman hekim görüşü ile), ileri yaştaki hastalarda ve kronik hastalıkların akut atak dönemindeki hastalarda uygulama ilgili uzman hekim görüşü ile yapılır.
Bölgeye özgü ek koşullar
Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:
- Aktif sivilce lezyonu, iltihaplı kabarıklık veya açık yara
Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:
- Sivilce için ağızdan alınan bazı ilaçların kullanılması veya yakın zamanda bırakılmış olması (bekleme süresi ilgili hekimle birlikte belirlenir)
- Keloid veya hipertrofik nedbe eğilimi olması (kabarık ve çevreye yayılan iz gelişimine yatkınlık)
- Bölgeye yakın zamanda kimyasal veya cihazla işlem uygulanmış olması (zamanlama buna göre ayarlanır)
Uygulama nasıl yapılır?
- Değerlendirme. İzin türü ve yaygınlığı değerlendirilir; aktif sivilce olup olmadığı belirlenir. Sivilce için kullanılan veya yakın zamanda bırakılan ilaçlar, keloid eğilimi (kabarık ve çevreye yayılan iz gelişimine yatkınlık) ve önceki işlemler sorgulanır. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
- Gerekiyorsa yönlendirme. Aktif ve yaygın sivilce varsa önce bu değerlendirilir; gerekiyorsa dermatolojiye yönlendirilir.
- Bilgilendirme ve onam. İşlem, kullanılacak ürün, beklentinin sınırı ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır.
- Hazırlık. Bölgede krem, nemlendirici veya makyaj bulunmamalıdır. Bölge dezenfekte edilir.
- Uygulama. Ürün, mezoterapi tekniğiyle cildin belirlenen katmanına uygulanır.
- Gözlem. Vital bulgular ve gözlenen yan etkiler dosyaya işlenir.
Ne kadar sürer, kaç seans gerekir?
Kılavuz, ağrı yönetimi dışındaki uygulamalarda seans aralıklarının 1 ile 3 hafta arasında olduğunu belirtir. Önceden tek bir seans sayısı verilemez; izin türüne ve yaygınlığına göre değişir.
Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Öncesinde bildiriniz:
- Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi
- Sivilce için kullandığınız veya yakın zamanda bıraktığınız ilaçlar
- Yakın zamanda uygulanan cilt işlemleri
- Gebelik durumunuz
Uygulamaya bölgede krem, nemlendirici veya makyaj olmadan geliniz.
Sonrasında:
- Kızarıklık, hafif şişlik ve hassasiyet olabilir; kılavuz ilk 72 saatteki hafif ödemi beklenen bir durum olarak tanımlar
- Bölgenin ovalanmaması, sıkılmaması ve kaşınmaması önerilir
- Güneş koruması önerilir (iz bölgesinde renk değişikliği görülebilir)
- Makyaj, sıcak ortam ve sauna için verilen süreye uyulmalıdır
- Yoğun egzersiz ve terlemeden bir süre kaçınılması istenir
Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Riskler ve yan etkiler
Bu uygulamaya özgü olanlar
- Uygulama sonrası bölgede geçici sivilce benzeri kabarıklıklar
- İz bölgesinde renk değişikliği
Kılavuzun bildirdiği istenmeyen durumlar şu başlıklarda toplanır.
Ürüne bağlı olanlar
- Hafif kaşıntı ve kızarıklık
- Asit yapısındaki ürünlerde uygulama sırasında ağrı; seans sonrası aşırı ağrı duyarlılığı
- Kortikosteroid içeren uygulamalarda deride incelme (atrofi) ve renk değişikliği
Uygulama şekline bağlı olanlar
- Ödem, ağrı ve hassasiyet
- Ürünün fazla miktarda kullanılmasına bağlı ağrı
- Hijyen kurallarına uyulmaması durumunda bölgesel enfeksiyon
Enjeksiyon girişine bağlı olanlar
- Kanama, ağrı ve hassasiyet
- Uygulama sonunda ciltte hassasiyet
Nadir görülen ve müdahale planı önceden belirlenmiş durumlar
- Alerjik reaksiyon
- Enfeksiyon
- Doku ölümü (dermal nekroz)
- Vazovagal senkop (bayılma)
- Kan basıncı yüksekliği
- 72 saati aşan veya aşırı ödem
Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir. İzin tamamen ortadan kalkacağı söylenemez.
Ne zaman beklemeden başvurulmalı?
Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:
- Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
- Yüksek ateş
- İltihaplı, ağrılı yeni kabarıklıklar
- 72 saati aşan veya giderek artan ödem
- Ciltte yayılan morarma
- Bölgede hızla artan kabarma veya sertleşme
- Yaygın döküntü, kaşıntı
Nefes darlığı, yüzde veya dilde şişme, yutma güçlüğü, bilinç değişikliği veya ciltte beyazlaşmada doğrudan acil servise başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Aktif sivilcem varken sivilce izi uygulaması yapılır mı?
Hayır. Uygulama bölgesinde aktif sivilce lezyonu, iltihaplı kabarıklık veya açık yara bulunuyorsa uygulama yapılmaz. Önce sivilcenin kendisi değerlendirilir; yaygın veya inatçı tablolarda dermatoloji değerlendirmesi gerekir.
Sivilce izi tamamen geçer mi?
Hayır, bir izin tamamen ortadan kalkacağı söylenemez. Kılavuz, mezoterapi için hastalığı ortadan kaldıracağı veya tek başına tedavi edeceği gibi beyanlarda bulunulamayacağını açıkça belirtir. Yanıt izin türüne göre değişir.
Çukur izlerle koyu izler aynı şekilde mi değerlendirilir?
Hayır. İzin çukur, kabarık veya yalnızca renk değişikliği biçiminde olması uygunluk kararını ve planlamayı değiştirir. Hangi tablonun söz konusu olduğu muayenede belirlenir.
Sivilce ilacı kullanıyorum, uygulanabilir mi?
Sivilce için ağızdan alınan bazı ilaçları kullananlarda veya yakın zamanda bırakmış olanlarda uygunluk ve bekleme süresi ilgili hekimle birlikte değerlendirilir. Kullandığınız ve yakın zamanda bıraktığınız ilaçları görüşmede belirtiniz.
Sivilcemin altında başka bir neden olabilir mi?
Erişkin dönemde başlayan, tedaviye yanıt vermeyen ya da adet düzensizliği veya aşırı tüylenme gibi bulgularla birlikte giden sivilce tablolarında iç hastalıkları değerlendirmesi gerekebilir. Bu değerlendirme İnsülin Direnci sayfasında anlatılmaktadır.
Sivilce izi mezoterapisinde kaç seans gerekir?
Önceden tek bir seans sayısı verilemez. Kılavuz, ağrı yönetimi dışındaki uygulamalarda seans aralıklarının 1 ile 3 hafta arasında olduğunu belirtir; seans sayısı izin türüne ve yaygınlığına göre değişir.
Uygulamadan sonra ne zaman makyaj yapabilirim?
Makyaj, sıcak ortam ve egzersiz için size özel süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir. Bu sürelere uyulması, uygulama bölgesinde enfeksiyon riskini azaltmak açısından önemlidir.
Gebelikte sivilce izi mezoterapisi yapılır mı?
Hayır. Mezoterapi Uygulama Kılavuzu, gebelik ve emzirme döneminde mezoterapi uygulamasının yapılmayacağını açıkça belirtir.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Mezoterapi Uygulama Kılavuzu, Ankara, Haziran 2025. https://ekutuphane.saglik.gov.tr/Yayin/694 (yeni sekmede açılır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği, R.G. 28.04.2026 / 33237. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2026/04/20260428-2.htm (yeni sekmede açılır)
