Göz çevresi botoksu nedir?
Göz çevresi botoksu, gözün dış köşesinden yayılan ve halk arasında kaz ayağı olarak anılan çizgilerin görünümüne yönelik botulinum toksini uygulamasıdır. Görünümde değişiklik olup olamayacağı muayenede değerlendirilir.
Halk arasında “botoks” olarak anılan işlemde kullanılan madde botulinum toksinidir. Botulinum toksini, uygulandığı kasın kasılmasını geçici olarak azaltan, reçeteye tabi bir beşeri tıbbi üründür (yeni sekmede açılır). Uygulama, ruhsatlı bir ürünle, ürünün ruhsatındaki kullanım alanı içinde ve hekim tarafından yapılır.
Göz çevresindeki kas, göz kapağını kapatan kastır. Bu kasın kasılması azaldığında göz kapağının kapanma gücü, gözün alt kapak desteği ve gözyaşının akış düzeni etkilenebilir. Bu nedenle bu bölge, yüzün diğer bölgelerinden farklı olarak göz sağlığı açısından da değerlendirilir.
Uygulama, muayenehanede İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Suzan Alp tarafından yapılmaktadır.
Hastaya uygunluğu hangi etkenlere göre değerlendirilir?
Uygunluk kararı muayene sonunda verilir. Bu bölgede değerlendirmenin belirleyici başlıkları şunlardır:
- Alt göz kapağının gerginliği ve desteği
- Göz kuruluğu şikayeti olup olmadığı
- Gözde sulanma şikayeti olup olmadığı
- Çizgilerin hareketle mi ortaya çıktığı, yoksa yüz hareketsizken de durup durmadığı
- Alt göz kapağında torbalanma veya deri fazlalığı bulunup bulunmadığı
- Bölgeye daha önce işlem uygulanıp uygulanmadığı ve göz ameliyatı öyküsü olup olmadığı
Alt göz kapağının desteği zayıfsa veya göz kuruluğu şikayeti varsa bu uygulama tabloyu belirginleştirebilir.
Hangi hastalarda uygulanmaz?
- Sinir–kas kavşağını etkileyen hastalığı bulunan hastalarda (miyastenia gravis, Lambert-Eaton sendromu, amiyotrofik lateral skleroz ve benzeri)
- Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
- 18 yaş altındaki hastalarda
- Kullanılacak ürüne veya bileşenlerine karşı alerji öyküsü bulunan hastalarda
Ayrıca değerlendirilmesi gereken durumlar
- Kas hastalığı (ilgili uzman hekim değerlendirmesi gerekir)
- Sinir-kas iletimini etkileyen ilaç kullanımı (aminoglikozid grubu antibiyotikler, kas gevşeticiler ve benzeri)
- Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu veya kan sulandırıcı ve pıhtı önleyici ilaç kullanımı
- Aktif enfeksiyon veya ateşli hastalık dönemi (uygulama ertelenir)
- Aynı bölgeye yakın zamanda uygulama yapılmış olması (zamanlama buna göre ayarlanır)
Bölgeye özgü ek koşullar
Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:
- Alt göz kapağı desteğinin zayıf olması veya alt kapakta dışa dönme eğilimi
- Gözde sulanma veya kapak kapanma sorunu
- Aktif enfeksiyon, arpacık veya cilt hastalığı
Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:
- Belirgin göz kuruluğu olması (önce göz hastalıkları değerlendirmesi gerekir)
- Göz kapağı düşüklüğü olması
- Göz cerrahisi geçirilmiş olması (göz hastalıkları uzmanının değerlendirmesi gerekir)
- Yüz felci öyküsü olması (ilgili uzman görüşü alınır)
- Bölgeye daha önce dolgu uygulanmış olması (zamanlama ve planlama buna göre ayarlanır)
Uygulama nasıl yapılır?
- Değerlendirme. Alt göz kapağının gerginliği ve desteği, göz kuruluğu ve sulanma şikayeti, kapak kapanması ve çizgilerin türü değerlendirilir. Göz ameliyatı öyküsü ve bölgeye uygulanmış dolgu dahil önceki işlemler sorgulanır. Sinir–kas hastalığı öyküsü, kullanılan ilaçlar ve alerji öyküsü kaydedilir. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
- Ürün kontrolü. Kullanılacak ürünün ruhsat durumu ve saklama koşullarına uygunluğu kontrol edilir.
- Bilgilendirme ve onam. İşlem, etkinin geçici olduğu, göz kuruluğu, sulanma ve alt kapak gevşemesi ihtimali ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır.
- Hazırlık. Bölgede makyaj bulunmamalıdır; kontakt lens çıkarılır. Bölge dezenfekte edilir.
- Uygulama. Ürün, göz çevresinde belirlenen noktalara ince iğneyle uygulanır.
- Gözlem ve kontrol. Vital bulgular ve gözlenen durumlar dosyaya işlenir. Sonucun değerlendirileceği bir kontrol randevusu verilir.
Etki ne zaman başlar, ne kadar sürer?
Etkinin ortaya çıkma süresi kişiye göre değişir; tam sonuç birkaç gün ile iki hafta arasında değerlendirilir. Etki geçicidir ve ne kadar süreceği önceden söylenemez. Tekrar zamanlaması kontrolde belirlenir.
Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Öncesinde bildiriniz:
- Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi (özellikle kan sulandırıcılar, ağrı kesiciler ve antibiyotikler)
- Bilinen alerjileriniz
- Sinir ve kas hastalığı öykünüz
- Gebelik ve emzirme durumunuz
Göz kuruluğu, sulanma şikayetiniz veya göz ameliyatı öykünüz varsa belirtiniz.
Uygulama öncesinde bölgede makyaj bulunmamalıdır ve kontakt lens takılı olmamalıdır.
Sonrasında:
- Uygulama günü bölgeye masaj yapılmaması ve gözlerin ovalanmaması gerekir (göz çevresinde özellikle önemlidir)
- Öne eğilme, uzun süre baş aşağı durma ve yüzüstü uzanmadan verilen süre boyunca kaçınılması istenir
- Sıcak ortam, sauna, solaryum ve yoğun egzersizden bir süre uzak durulur
- Kontakt lens kullanımı için verilen süreye uyulmalıdır
- Bölgede geçici morarma sık görülür; göz çevresi bu açıdan yüzün en hassas alanlarındandır
Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Riskler ve yan etkiler
Bu bölgenin kendine özgü riskleri
- Morarma (göz çevresi bu açıdan sık etkilenen bölgelerdendir)
- Göz kuruluğu veya kuruluk şikayetinin artması
- Gözde sulanma
- Alt göz kapağında gevşeme; ileri durumda kapağın dışa dönmesi
- Göz kapağı düşmesi
- Çift görme
- Gülümserken göz altında farklı bir görünüm veya kabarıklık
- Asimetri (iki göz arasında farklı görünüm)
Her küçük işlemde görülebilecek genel riskler
- Ağrı, kızarıklık ve şişlik
- Uygulama bölgesinde enfeksiyon
- Baş ağrısı
- İfade değişikliği
- Alerjik reaksiyon
- Grip benzeri belirtiler
- Vazovagal senkop (bayılma)
Bu yan etkiler geçicidir; ancak geçme süresi kişiye göre değişir ve haftalar sürebilir. Botoks etkisinin geri döndürülmesi mümkün değildir.
Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir.
Ne zaman beklemeden başvurulmalı?
Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:
- Görmede değişiklik
- Göz kapağında düşme
- Gözün tam kapanmaması
- Gözde ağrı, batma veya belirgin kızarıklık
- Bölgede artan şişlik, ısı artışı veya akıntı
- Yüksek ateş
- Yaygın döküntü, kaşıntı
Görme kaybı, çift görme, yutma güçlüğü, konuşma bozukluğu, nefes darlığı, yaygın kas güçsüzlüğü ya da dudakta veya göz kapaklarında şişmede doğrudan acil servise başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Göz çevresi botoksu göz sağlığımı etkiler mi?
Göz çevresindeki kas, göz kapağını kapatan kastır. Kasılması azaldığında kapak kapanma gücü, alt kapak desteği ve gözyaşının akış düzeni etkilenebilir. Bu nedenle uygulama öncesinde göz kuruluğu, sulanma ve alt kapak desteği değerlendirilir; şikayet varsa göz hastalıkları değerlendirmesi istenebilir.
Gözlerim kuru, göz çevresi botoksu yaptırabilir miyim?
Belirgin göz kuruluğu bulunanlarda uygulama göz hastalıkları değerlendirmesi sonrasında ele alınır. Uygulama kuruluk şikayetini artırabilir. Bu şikayetinizi görüşmenin başında belirtiniz.
Göz çevresi botoksundan sonra morarma olur mu?
Morarma bu bölgede en sık bildirilen yan etkidir; göz çevresi bu açıdan yüzün en hassas alanlarındandır. Kan sulandırıcı ilaç kullanıyorsanız bunu görüşmede belirtiniz.
Göz ameliyatı geçirdim, uygulanır mı?
Göz cerrahisi geçirmiş olanlarda göz hastalıkları uzmanının görüşü alınmadan uygulama yapılmaz. Ameliyatınızın türünü ve tarihini görüşmede belirtiniz.
Uygulamadan sonra lens takabilir miyim?
Uygulama öncesinde kontakt lens çıkarılır; sonrasında ne zaman takılabileceğine ilişkin süre size yazılı olarak verilir.
Kazayağı çizgilerim gülmeden de duruyor, botoks yeterli olur mu?
Yalnızca yüz hareketiyle ortaya çıkan çizgilerle, yüz hareketsizken de duran çizgiler aynı biçimde değerlendirilmez. İkinci durumda bu uygulamadan beklenen katkı sınırlıdır; hangi tablonun söz konusu olduğu muayenede belirlenir.
Göz çevresi botoksunun etkisi ne kadar sürer?
Etki geçicidir ve süresi önceden söylenemez. Kişiye, kas gücüne ve uygulama düzenine göre değişir. Tekrar zamanlaması kontrol görüşmesinde belirlenir.
Göz çevresi botoksu gebelikte yapılır mı?
Hayır. Gebelik ve emzirme döneminde uygulama yapılmaz.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği, R.G. 11.12.2021 / 31686. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211211-5.htm (yeni sekmede açılır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, R.G. 07.01.2025 / 32775. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250107-3.htm (yeni sekmede açılır)