Dudak üstü botoksu nedir?
Dudak üstü botoksu, halk arasında lip flip olarak da bilinen, üst dudağı çevreleyen kasın hareketinin geçici olarak azaltılmasına dayanan botulinum toksini uygulamasıdır. Dudağın görünen kısmında değişiklik olup olamayacağı muayenede değerlendirilir.
Halk arasında “botoks” olarak anılan işlemde kullanılan madde botulinum toksinidir. Botulinum toksini, uygulandığı kasın kasılmasını geçici olarak azaltan, reçeteye tabi bir beşeri tıbbi üründür (yeni sekmede açılır). Uygulama, ruhsatlı bir ürünle, ürünün ruhsatındaki kullanım alanı içinde ve hekim tarafından yapılır.
Uygulama öncesinde bilinmesi gereken noktalar:
- Bu uygulama dudağa hacim eklemez. Dudağın kendisine bir madde verilmez; değerlendirilen, kas hareketindeki değişikliğin dudağın görünen kısmını etkileyip etkilemediğidir. Beklenen değişiklik sınırlıdır.
- Bu bölge, günlük işlevi en doğrudan etkileyen botoks bölgelerinden biridir. Üst dudak kası konuşma, içme ve ıslık çalma gibi hareketlerde çalışır. Bu nedenle uygulamanın konuşma ve içme üzerindeki geçici etkisi önceden konuşulur.
Uygulama, muayenehanede İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Suzan Alp tarafından yapılmaktadır.
Hastaya uygunluğu hangi etkenlere göre değerlendirilir?
Uygunluk kararı muayene sonunda verilir. Bu bölgede değerlendirmenin belirleyici başlıkları şunlardır:
- Üst dudağın hareketsizken ve gülümserken görünen yüksekliği
- Burun ile üst dudak arasındaki mesafe
- Mesleğin veya günlük yaşamın konuşmaya, üflemeye ya da ıslık çalmaya dayanıp dayanmadığı
- Bölgeye daha önce uygulanmış işlemler olup olmadığı; varsa türü ve zamanı
- Gülümseme sırasında diş eti görünürlüğü
Hangi hastalarda uygulanmaz?
- Sinir–kas kavşağını etkileyen hastalığı bulunan hastalarda (miyastenia gravis, Lambert-Eaton sendromu, amiyotrofik lateral skleroz ve benzeri)
- Gebelik ve emzirme dönemindeki hastalarda
- 18 yaş altındaki hastalarda
- Kullanılacak ürüne veya bileşenlerine karşı alerji öyküsü bulunan hastalarda
Ayrıca değerlendirilmesi gereken durumlar
- Kas hastalığı (ilgili uzman hekim değerlendirmesi gerekir)
- Sinir-kas iletimini etkileyen ilaç kullanımı (aminoglikozid grubu antibiyotikler, kas gevşeticiler ve benzeri)
- Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu veya kan sulandırıcı ve pıhtı önleyici ilaç kullanımı
- Aktif enfeksiyon veya ateşli hastalık dönemi (uygulama ertelenir)
- Aynı bölgeye yakın zamanda uygulama yapılmış olması (zamanlama buna göre ayarlanır)
Bölgeye özgü ek koşullar
Uygulama yapılacak bölgede şunlar varsa işlem yapılmaz:
- Yutma güçlüğü
- Ağız çevresinde aktif uçuk, enfeksiyon veya açık yara
Şu durumlarda ise uygulama hekim değerlendirmesiyle planlanır:
- Mesleğin ses, nefes veya üfleme kullanımına dayanması (şarkıcı, üflemeli çalgı icracısı, seslendirme sanatçısı, öğretmen ve benzeri; uygun görülmeyebilir)
- Konuşma bozukluğu olması (ilgili uzman görüşü alınır)
- Üst dudak hareketinde mevcut asimetri olması (asimetrinin artabileceği önceden konuşulur)
- Yüz felci öyküsü olması (ilgili uzman görüşü alınır)
- Bölgeye daha önce dolgu uygulanmış olması (zamanlama ve planlama buna göre ayarlanır)
- Ağız protezi kullanılması
Uygulama nasıl yapılır?
- Değerlendirme. Üst dudağın görünen yüksekliği, dudak üstü mesafe ve gülümseme sırasında diş eti görünürlüğü değerlendirilir. Mesleğiniz ve günlük yaşamınızda konuşma, üfleme veya ıslık çalma gerekip gerekmediği sorulur. Uçuk öyküsü, konuşma ve yutma şikayeti, sinir–kas hastalığı öyküsü, kullanılan ilaçlar, alerji öyküsü ve önceki işlemler sorgulanır. Kan basıncı ve nabız ölçülür.
- Ürün kontrolü. Kullanılacak ürünün ruhsat durumu ve saklama koşullarına uygunluğu kontrol edilir.
- Bilgilendirme ve onam. İşlem, beklenen değişikliğin sınırlı olduğu, etkinin geçici olduğu, konuşma, içme ve ıslık çalma üzerindeki geçici etki ve olası yan etkiler yazılı ve sözlü anlatılır; form imzalanır.
- Hazırlık. Bölgede makyaj bulunmamalıdır. Bölge dezenfekte edilir.
- Uygulama. Ürün, belirlenen noktalara ince iğneyle uygulanır.
- Gözlem ve kontrol. Vital bulgular ve gözlenen durumlar dosyaya işlenir. Sonucun değerlendirileceği bir kontrol randevusu verilir.
Etki ne zaman başlar, ne kadar sürer?
Etkinin ortaya çıkma süresi kişiye göre değişir; tam sonuç birkaç gün ile iki hafta arasında değerlendirilir. Etki geçicidir ve ne kadar süreceği önceden söylenemez. Bu bölgede etki süresinin yüzün üst bölgelerinden daha kısa olabileceği önceden konuşulur. Tekrar zamanlaması kontrolde belirlenir.
Uygulama öncesinde ve sonrasında ne yapılmalı?
Öncesinde bildiriniz:
- Kullandığınız tüm ilaç ve takviyelerin listesi (özellikle kan sulandırıcılar, ağrı kesiciler ve antibiyotikler)
- Bilinen alerjileriniz
- Sinir ve kas hastalığı öykünüz
- Gebelik ve emzirme durumunuz
Uçuk öykünüz varsa ve mesleğiniz ses veya nefes kullanımına dayanıyorsa görüşmede belirtiniz.
Uygulama öncesinde bölgede makyaj bulunmamalıdır.
Sonrasında:
- Uygulama günü bölgeye masaj yapılmaması ve ovalanmaması gerekir
- Pipetle içmekten, üflemeli hareketlerden ve ıslık çalmaktan verilen süre boyunca kaçınılması istenir
- İlk günlerde konuşurken bazı seslerin çıkarılmasında zorlanma olabilir; sıcak içecek içerken dikkatli olunması önerilir
- Öne eğilme, uzun süre baş aşağı durma ve yüzüstü uzanmadan verilen süre boyunca kaçınılması istenir
- Sıcak ortam, sauna, solaryum ve yoğun egzersizden bir süre uzak durulur
- Uygulama noktalarında geçici kabarcık, kızarıklık ve hafif morarma olabilir
Size özel öneriler ve süreler uygulama sonunda yazılı olarak verilir.
Riskler ve yan etkiler
Bu bölgede yan etkiler görünümden çok işlevle ilgilidir.
Bu bölgenin kendine özgü riskleri
- Konuşmada geçici değişiklik (özellikle dudak kullanılarak çıkarılan seslerde)
- Pipetle içmede ve üflemeli hareketlerde zorlanma
- Islık çalamama
- Ağızdan sıvı kaçırma
- Gülümseme asimetrisi ve üst dudakta düzensiz görünüm
- Üst dudakta ağırlık veya uyuşukluk hissi
- Yeme sırasında dudak kontrolünde zorlanma
- Beklenen değişikliğin görülmemesi (dudak üstünde sonuç sınırlıdır)
- Bölgede uçuk tetiklenmesi
Her küçük işlemde görülebilecek genel riskler
- Ağrı, kızarıklık, şişlik ve morarma
- Uygulama bölgesinde enfeksiyon
- Baş ağrısı
- Alerjik reaksiyon
- Grip benzeri belirtiler
- Vazovagal senkop (bayılma)
Bu yan etkiler geçicidir; ancak geçme süresi kişiye göre değişir ve haftalar sürebilir. Botoks etkisinin geri döndürülmesi mümkün değildir.
Sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterir.
Ne zaman beklemeden başvurulmalı?
Bu belirtileri tedavi sürecinde yaşarsanız beklemeden hekiminizle iletişime geçiniz:
- Ağızdan sürekli sıvı kaçırma
- Uygulama bölgesinde artan kızarıklık, ısı artışı, şişlik veya akıntı
- Yüksek ateş
- Yaygın döküntü, kaşıntı
Yutma güçlüğü, konuşma bozukluğu, çift görme, nefes darlığı, yaygın kas güçsüzlüğü ya da dudakta veya göz kapaklarında şişmede doğrudan acil servise başvurunuz.
Sık sorulan sorular
Dudak üstü botoksu dudağımı büyütür mü?
Hayır. Bu uygulamada dudağa hacim eklenmez ve dudağın kendisine bir madde verilmez. Değerlendirilen, kas hareketindeki değişikliğin dudağın görünen kısmını etkileyip etkilemediğidir; beklenen değişiklik sınırlıdır.
Dudak üstü botoksundan sonra konuşmam etkilenir mi?
Konuşmada geçici değişiklik bu bölgede bildirilen yan etkiler arasındadır; özellikle dudak kullanılarak çıkarılan seslerde ilk günlerde zorlanma olabilir. Bu ihtimal uygulama öncesinde konuşulur.
Pipetle içecek içebilir miyim, ıslık çalabilir miyim?
Pipetle içmede, üflemeli hareketlerde ve ıslık çalmada zorlanma bu bölgede bildirilen yan etkiler arasındadır. Uygulama sonrasında bunlardan verilen süre boyunca kaçınılması istenir.
Mesleğim sesimi kullanmayı gerektiriyor, uygulanabilir mi?
Mesleği ses, nefes veya üfleme kullanımına dayanan kişilerde uygulama ayrıca değerlendirilir ve uygun görülmeyebilir. Mesleğinizi ve günlük yaşamınızda bu hareketlere ihtiyaç duyup duymadığınızı görüşmenin başında belirtiniz.
Dudak üstü botoksunda uçuk çıkarma eğilimim sorun olur mu?
Bölgede uçuk tetiklenmesi bildirilen durumlar arasındadır. Ağız çevresinde aktif uçuk varsa uygulama yapılmaz. Uçuk öykünüzü görüşmede belirtiniz.
Dudak üstü botoksunun etkisi ne kadar sürer?
Etki geçicidir ve süresi önceden söylenemez. Bu bölgede etki süresinin yüzün üst bölgelerinden daha kısa olabileceği uygulama öncesinde konuşulur. Tekrar zamanlaması kontrol görüşmesinde belirlenir.
Dudak üstü botoksu ile dudak üstü çizgi botoksu aynı şey mi?
Hayır. Dudak üstü botoksu üst dudağın görünen kısmına yöneliktir. Dudak üstünde yukarı doğru uzanan dikey çizgiler ise Dudak Üstü Çizgi Botoksu sayfasında anlatılmaktadır.
Dudak üstü botoksu gebelikte yapılır mı?
Hayır. Gebelik ve emzirme döneminde uygulama yapılmaz.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Beşeri Tıbbi Ürünler Ruhsatlandırma Yönetmeliği, R.G. 11.12.2021 / 31686. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2021/12/20211211-5.htm (yeni sekmede açılır)
- T.C. Sağlık Bakanlığı, Ayakta Teşhis ve Tedavi Yapılan Özel Sağlık Kuruluşları Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, R.G. 07.01.2025 / 32775. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250107-3.htm (yeni sekmede açılır)